གཅིག ཟས་སྐོམ་ཚོད་འཛིན་སྟངས་སྐོར།
བཟའ་བཏུང་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ནི་གྲོད་པ་རྒྱགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་མིན་པར་ཕོ་བ་རྒྱགས་པ་དང་གཙོ་བོ་ལུས་ཕུང་གི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་འཕེལ་དང་འཚོ་བའི་བདེ་ཐང་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དེས་ན་ཉིན་རེར་བཟའ་བཏུང་ཐེངས་དུ་ཙམ་བསྟེན་དགོས་པ་དང་ཐེངས་རེར་མང་ཉུང་གི་ཚད་གཞི་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཚུལ་སྐོར་ལ་བཀོད་སྒྲིག་ལེགས་པོ་ཞིག་དང་གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་ཆགས་དགོས། དེང་དུས་ཀྱི་དུས་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་མཚོན་ན་ཉིན་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལྟོ་དུས་ཐེངས་གསུམ་རེ་བསྟེན་རྒྱུའི་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། དེ་ཡང་སྔ་དྲོ་དང་། ཉིན་གུང་། དགོང་མོ་བཅས་དུས་ཚོད་དུམ་བུ་གསུམ་དེ་ཡིན། དེ་ལ་ཕར་བལྟས་ན་གོམས་གཤིས་ཤིག་ཆགས་སོང་པར་འདྲ་ཡང་དོན་དུ་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་མ་ལག་གམ་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་དང་འཚམ་ཞིང་མའི་ཀླད་པའི་ནང་གི་ཕྲ་ཕུང་དག་ལའང་ནུས་པ་འདང་ངེས་ཤིག་མཁོ་འདོན་ཐུབ་པ་སོགས་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་རིག་པ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན། དེང་རབས་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་ལས་བདེན་དཔང་བྱས་པ་ལྟར་ན་སྤྱིར་བཏང་དུ་མཉམ་བསྲེས་ཟས་རིགས་ཕོ་བའི་ནང་དུ་སྡོད་པའི་དུས་ཚོད་4ནས་5བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཟས་རིགས་རྣམས་མིད་པ་ནས་ཕོ་བའི་བར་སྐར་ཆ་30ནས་60ཙམ་དང་། ཕོ་བའི་ནང་ནས་མྱག་ཞུ་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་པ་ནས་རྒྱུ་མའི་ནང་དུ་གནས་སྡོད་ཀྱི་བར་དུས་ཚོད་4ཙམ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། དེ་ལྟར་ཉིན་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལྟོ་དུས་གསུམ་དང་ལྟོ་དུས་རེ་རེའི་བར་དུ་ཆུ་ཚོད་4ནས་5བར་དུ་བསྟེན་ན་ཅུང་འོས་ཤིང་འཚམ། དེ་ལས་བར་ཐག་ཧ་ཅང་རིང་ན་ཕོ་བའི་ནང་གི་ཟས་སྐོམ་མྱག་ཞུའི་ཚད་ཟིན་ཏེ་མེ་དྲོད་ཀྱི་ནུས་པ་རྣོ་རུ་ཕྱིན་གྱི་ཡོད་པས་ཚད་མཐོའི་བཀྲེས་ལྟོགས་ཚོར་བ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་སྲིད། ཡང་དེའི་བར་དུས་ཚོད་ཐུང་དྲགས་ན་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་མ་ལག་ངལ་གསོ་འོས་འཚམ་ཞིག་མ་ཐུབ་པས་འཇུ་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་ནུས་དམའ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། དེས་ན་ལྟོ་དུས་གཉིས་ཀྱི་བར་ཐག་གི་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ལ་བཟའ་བཏུང་བསྟེན་རྒྱུ་དང་། དུས་མཚུངས་སུ་ད་དུང་གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྟོ་བ་ཆ་གཉིས་ཟས་ལ་ཆ་གཅིག་སྐོམ། །ཆ་བཞི་པ་ནི་རླུང་གི་གནས་སུ་བཞག །ཅེས་པ་སྟེ། ལྟོ་དུས་ཐེངས་རེ་ལ་ལྟོ་བ་དེ་ཉིད་ཆ་བཞི་རུ་བགོས་ནས་ཆ་གཉིས་ཁ་ཟས་ཀྱིས་དགང་ལ། ཆ་གཅིག་སྐོམ་གྱིས་དགང་པ་དང་། ཆ་གཅིག་ནི་ཕོ་བའི་ནང་གི་ཟས་སྐོམ་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་སའི་རླུང་གི་གནས་སམ་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་གིས་མྱག་ཞུ་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་སའི་གནས་སྟོང་ཆ་བཞག་དགོས། ཡང་ལྟོ་ཚོད་ལྟར་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་བགོ་འགྲེམས་ནི། གལ་ཏེ་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་ཉིན་རེར་བཟའ་བཏུང་རིགས་ཁེ་500ཙམ་གཞི་བྱས་ནས་སྔ་མོ་ལ་ཁེ་150དང་། ཉིན་གུང་ཁེ་200དང་། དགོང་མོ་ལ་ཁེ་150འཚམ་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་མི་རེ་རེའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ལས་ཀའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རུ་ད་དུང་ཟས་སྐོམ་གྱི་ནུས་པ་ལྕི་ཡང་དང་ངོ་བོ་འཇུ་དཀའ་སླ་ལ་དཔག་ནས་ལྕི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བའི་རིགས་ཏེ་མ་ཚོས་པ་དང་། སྣུམ་སྲེག་གི་རིགས། ཚིག་དྲགས་པ། ཁེངས་པོ། རྗེན་པའི་རིགས་ནི་ལྟོ་བའི་ཕྱེད་འགྲངས་ཙམ་དང་། ཡང་ཞིང་འཇུ་སླ་བའི་རིགས་ཏེ་ཁུ་བ་ཡོད་པའི་ཚལ་རིགས་དང་། སྔོ་ཚལ། སྣུམ་ཞག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཉུང་བའི་རིགས་ནི་འགྲངས་ཙམ་བསྟེན་ཆོག་པ་སྟེ། གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ལས། ཟས་རྣམས་ལྕི་ཡང་ཚད་ལས་དཔགས་བྱ་ཏེ། ཡང་(ཟས་སྐོམ་གྱི་ནུས་པ་ཡང་ལ་དྲོ་བའི་རིགས་)ལ་འགྲངས་ཤིང་ལྕི་(ཟས་སྐོམ་གྱི་ནུས་པ་ལྕི་ལ་བསིལ་བའི་རིགས་)ལ་ཕྱེད་འགྲངས་ཙམ། །བདེ་བླག་འཇུ་སླ་ཚོད་ཟིན་ཞེས་སུ་བཤད། །དེ་ནི་ལུས་འཚོ་མེ་དྲོད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཟས་སྐོམ་གྱི་ཚོད་མ་ཟིན་པར་ཉུང་དྲགས་པའམ་ཆུང་བར་གྱུར་ན་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས་རླུང་གི་ནད་འབྱུང་སྟེ་ཡང་གཡོ་སོགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། ཡང་ན་བསྟེན་ཚད་མང་དྲགས་པའམ་ཐལ་བར་གྱུར་ན་ནི་འཇུ་བྱེད་མ་ལག་གི་མཐུ་ཉམས་ཏེ་མ་ཞུ་བས་བེ་སྣབས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གསོ་རིག་རྒྱུད་བཞི་ལས། གལ་ཏེ་ཟས་ཚོད་མ་ཟིན་ཆུང་གྱུར་ན། །སྟོབས་མདངས་མི་འཕེལ་རླུང་ནད་མ་ལུས་འབྱུང་། །ཚད་ལས་ཐལ་ན་མ་ཞུ་བེ་སྣབས་སྐྱེད། །དེ་ཡིས་མེ་མཉམ་རླུང་(འཇུ་བྱེད་མ་ལག་)རྒྱུའི་རྩ་སྦུབས་བཀག །ཕོ་བའི་དྲོད་(འཇུ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་)ཉམས་ཉེས་པ་མ་ལུས་སྐྱེད། །དེ་ཕྱིར་ཟས་དང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྦྱར། ། ཞེས་གསུངས་སོ།།
གཉིས། ལྟོ་དུས་གསུམ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ།
1. ལྟོ་དུས་གསུམ་དེ་ལས་ཞོགས་ཟས་ནི་ཉིན་གཅིག་གི་ནང་ཆེས་གལ་ཆེ་བའི་ཐེངས་ཤིག་ཡིན་པས་ཉིན་ལྟར་ཞོགས་ཟས་བཟང་པོ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བསྟེན་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི། མི་རྣམས་མཚན་མོ་གཅིག་གི་རིང་དུ་གཉིད་ཉལ་དབང་གིས་དགོང་མོར་བཟས་པའི་འཚོ་བཅུད་ཀྱི་ཆ་ཟད་པས་མེ་དྲོད་ཀྱི་འགུལ་སྐྱོད་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅུང་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཟུངས་ཁྲག་སྟོན་གྲངས་ཅུང་ཉུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ། ཀླད་པའི་ཕྲ་ཕུང་དག་ཏུ་མཁོ་བའི་རྒྱུ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་ལུས་ཟུངས་ཀྱི་བཅུད་ལས་འདོན་དགོས་པས་ཀླད་ཆེན་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ནུས་ཚད་ཀྱང་ཅུང་དམའ་རུ་ཕྱིན་ཡོད། མ་ཚད་ཞོགས་ཟས་ཀྱིས་ཉིན་གང་གི་ནུས་ཚད་འདོན་སྤྲོད་བྱས་པའི་ནུས་ཚད་དང་འཚོ་བཅུད་སྡུད་ལེན་སོགས་གལ་ཆེའི་གནས་བབ་བཟུང་ཡོད། ནངས་ཇ་མི་འཐུང་པའམ་ཞོགས་ཟས་ཀྱི་སྤུས་ཀ་མི་ལེགས་པ་ནི་ཉིན་གང་འཚོ་བཅུད་ལེན་ཚུལ་མི་འདང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོའི་གྲས་ཡིན། དེས་ན་ཉིན་ལྟར་ལུས་ཟུངས་ལ་ཕན་པའི་ཤ་ཁུ་དང་། རུས་ཁུ། ཞུན་མར། འོ་མ། ཟན་བཙོས། བྱ་སྒང་སོགས་རོ་བཅུད་ལྡན་པའི་ཟས་སྐོམ་སྤུས་བཟང་གི་རིགས་ཉུང་ཙམ་རེ་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་ནས་ཀྱང་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ཞོགས་ཟས་རྒྱས་པོ་དེས་མི་ཞིག་གི་ངལ་རྩོལ་དང་སློབ་སྦྱོང་སོགས་ཀྱི་ཁྲོད་དུ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྙིང་ཁམས་བདེ་ཐང་དུ་གནས་པ། མཁྲིས་པ་དང་རྒྱུ་མའི་རྩི་སྲུང་བ། ཀླད་ཆེན་གྱི་ཕྲ་ཕུང་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ། ནད་འགོག་གི་ནུས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་སོགས་ལ་ཕན་ནུས་ངེས་ཅན་ཞིག་འདོན་གྱི་ཡོད། 2. ཉིན་གུང་ལ་རྒྱགས་ཙམ་ཟ་དགོས། བཤད་རྒྱུན་ལྟར། ཉིན་གུང་འགྲངས་དང་། ཉིན་གཅིག་རྒྱགས། ཞེས་པ་ལྟར། ཉིན་གཅིག་གི་ནང་ཟ་མ་ཞིག་ཡིན། སྔ་དྲོའི་ཟས་སྐོམ་གྱི་རྗེས་ལ་ནུས་ཚད་སྤྲོད་དགོས་ལ་ཕྱི་དྲོའི་མུ་མཐུད་ནས་སློབ་སྦྱོང་སོགས་ངལ་རྩོལ་གྱི་ལས་ལ་འཇུག་དགོས་པས་འགྲངས་ཙམ་བསྟེན་ན་ཤིས། འོན་ཀྱང་སྔ་དྲོ་ལྟ་བུ་རོ་བཅུད་ཅན་དེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་གཞན་མཉམ་བསྲེས་སམ་མཉམ་བསྲེས་མིན་པའི་ཟས་རིགས་གང་ཡིན་ཡང་འདང་ངེས་ཤིག་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་མི་རེ་རེའི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ལས་ཀའི་དགོས་མཁོར་གཞིགས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས། 3. དགོང་ཟས་ནི་ལྟོ་བའི་ཕྱེད་འགྲངས་ཙམ་མམ་ཡང་ན་ཟས་སྐོམ་གྱི་ནུས་པ་ཡང་ཞིང་འཇུ་སླ་བའི་རིགས་ཉུང་ཙམ་རེ་བསྟེན་ན་ཤིས། ལྷག་པར་དུ་ཤ་དང་། མར། བྱ་སྒོང་། ཆང་རག་སོགས་རོ་མངར་སྐྱུར་དང་ནུས་པ་སྣུམ་བཅུད་ཅན་འཇུ་དཀའ་བའི་ཟས་སྐོམ་རིགས་ངེས་པར་དུ་ཉུང་དུ་བྱེད་དགོས། མ་གཏོགས་ཉལ་ཁར་རྒྱས་བཟའ་རྒྱས་འཐུང་བྱས་རྗེས་འགུལ་སྐྱོད་མི་བྱེད་པ་གཉིད་དུ་ལོག་ན་མེ་དྲོད་ལ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་གྲངས་མེད་པས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་འཇུ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁྲག་གར་པོར་ཆགས་ནས་ཁྲག་གི་འཁོར་རྒྱུན་ཅུང་ཞན་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ། ཁྲག་གི་མངར་ཆ་དང་།
ཚིལ། སྐྱུར་བའི་ཆ་སོགས་འཕེལ་ནས་གཅིན་པ་མངར་འགྱུར་གྱི་ནད་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ལ་གནོན་ཤུགས་ཐེབས་པས་ཁྲག་ཚིལ་གློ་བུར་དུ་མཐོ་རུ་འགྲོ་བ། གཅིན་འདྲེན་སྦུ་གུ་དང་། ལྒང་པ། གཅིན་ལག་བཅས་ལས་གཅིན་དུས་ཐོག་ཏུ་ཕྱིར་དོར་མ་ཐུབ་པས་ལྒང་པའི་རྡེའུ་སྐྲན་གྱི་ནད། ཉེ་འཁོར་གྱི་དབང་པོ་ཁག་ལ་གཉའ་གནོན་ཐེབས་ཏེ་ཀླད་པའི་འགུལ་སྐྱོད་ཉམས་ནས་གཉིད་བདེ་མོར་མི་ཡོང་བ་སོགས་ཉེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་གི་ཡོད། །
གསུམ། ཟས་སྐོམ་སྤང་བླང་གི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པ།
ད་དུང་འདི་རུ་དོ་སྣང་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དེ་སྔོན་ཟ་མ་མྱོང་པའམ་མ་གོམས་པའི་ཟས་སྐོམ་རིགས་བསྟེན་འདོད་པ་དང་། རྒྱུན་དུའམ་སྔར་ནས་གོམས་ཟིན་པའི་ཟས་རིགས་སྤོང་བར་འདོད་པ་རྣ
རྒྱུན་ལྡན་གྱི་མི་ཞིག་གི་ཉིན་རེའི་བཟའ་བཏུང་ཚད་གཞི་འཛིན་ཚུལ།
རྩོམ་པ་པོ། འཕྲིན་ལས།