སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་ལགས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་སོ་སོར་གཟིགས་ཞིབ་ཏུ་ཕེབས་སྐབས་རིག་གནས་ཀྱི་གལ་ཆེན་རང་བཞིན་ཐེངས་མང་ནན་གསུང་གནང་བ་དང་། རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུའི་ཐོག །རིག་གནས་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གསར་པ་ཕྲག་ཏུ་བླངས་ཏེ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་དེང་རབས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྲུན་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་པའི་ནན་གསུང་གནང་།
དེ་ཡང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་བང་མཛོད་དུ་ངོ་མཚར་བཀྲག་མདངས་བཀྲ་བའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཏེ། སྐད་བརྡ་རིག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པ། གསོ་རིག་དང་སྐར་རྩིས་རིག་པ། གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ། ཟློས་གར། བཟོ་སྐྲུན་ཨར་ལས་སོགས་ནི་མི་རིགས་གཞན་གྱི་རིག་གནས་དང་སྤེལ་རེས་ཁྲོད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མཉམ་འདྲེས་བྱུང་ནས། རིག་གནས་རང་རྟོན་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་གོང་བུ་གཅིག་འགྲིལ་གྱི་ནུས་ཤུགས་ཐད་ནས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་ནུས་པ་འདོན་བཞིན་ཡོད། དེ་བཞིན་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་དང་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་སྔོག་འདོན་དང་གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་རིམ་སྒྱུར། གསར་གཏོད་རང་བཞིན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཇི་ལྟར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་དགོས། དེ་ལས་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་མཐོར་འདེགས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གཅིག་མཐུན་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སྲ་བརྟན་གཏོང་བར་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་ལྟར་མཁོ་འདོན་བྱེད་དགོས། ངེད་དུས་དེབ་ཀྱི་གསར་འགོད་པས་བརྗོད་བྱ་དེར་གཞིགས་ནས་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྫ་ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད་ལགས་དང་།
སི་ཁྲོན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆེད་མངགས་ཞིབ་འཇུག་པ་གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ་ལགས་ལ་ཆེད་དུ་བཅར་འདྲི་ཞུས།
བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་རང་བཞིན་དང་ཁོང་ཡངས་རང་བཞིན་ལས། ང་ཚོའི་མེས་པོས་ཐུན་མིན་རིག་གནས་འདི་བཏོད།
གསར་འགོད་པ། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་དེང་སྐབས་སུ། ཆེད་མཁས་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་ཐད་ནས་དགོངས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཡོད་ལགས།
ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད། སྔོན་ཆད། ང་ཚོས་རིག་གནས་ཞེས་པ་ནི་དཔེ་དེབ་དང་སློབ་གླིང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ། རིག་གནས་ཞེས་པ་དེ་མཐར་གཏུགས་ནས་བཤད་ན་འགྲོ་བ་མིའི་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པར་འདོད། དེ་བཞིན་དུ། ང་ཚོས་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཐོང་ཆེན་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྔོག་འདོན་དང་ཞིབ་འཇུག །འཕེལ་རྒྱས་དང་བེད་སྤྱོད་ཀྱང་གཙིགས་སུ་བཟུང་ནས། དེ་གཉིས་ཟུང་སྦྲེལ་དམ་ཟབ་བྱས་ན་ད་གཟོད་རིག་གནས་དེ་བདེ་ཐང་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཐུབ།
བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་འཕེལ་རིམ་བརྒྱུད་ནས་ཐུན་མིན་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དེ་བསྐྲུན་ཡོད། བོད་ཀྱི་གླུ་གཞས་རིག་གནས་དང་གྱོན་གོས་རིག་གནས། ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་རྒྱབ་རོལ་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་འཚོལ་སྙེག་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། འཚོལ་སྙེག་དེ་རིགས་ནི་གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་རེད། འོ་ན་ང་ཚོའི་དམངས་ཁྲོད་རིག་གནས་ལས་དོན་དམ་པར་མི་དང་རང་བྱུང་ཁམས་འཆམ་མཐུན་མཉམ་གནས་ཀྱི་རིག་གནས་ཁོར་ཡུག་དེ་མངོན་ཐུབ་པ་རེད། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཛ་དྲག་ཁོར་ཡུག་ཁྲོད། བསམ་པའི་འཚོལ་སྙེག་དང་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐོར་འདེགས་ལས་ང་ཚོའི་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་ཡོད།
གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་།ང་རང་གི་ཞིབ་འཇུག་ཁ་ཕྱོགས་དེ་ཆབ་སྲིད་ལོ་རྒྱུས་ནས་རིམ་བཞིན་ཁམས་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ལོ་རྒྱུས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། ནང་དོན་ཐད་ནས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་བོད་རིགས་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། ཆོས་ལུགས་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་གོ་གནས་དང་། དུས་སྐབས་དེའི་ཁམས་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་གནས་སྤོ་དང་། རྒྱ་བོད་གཉེན་སྒྲིག །རྒྱ་བོད་ཉོ་ཚོང་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ནང་དོན་སོགས་ཁོངས་གཏོགས་སུ་འདུས། ང་རང་གིས་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་ནས། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྒོ་འབྱེད་རང་བཞིན་དང་ཁོང་ཡངས་རང་བཞིན་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལས། ད་གཟོད་ང་ཚོའི་མེས་པོས་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གནས་སྲོལ་རྒྱུན་འདི་བཏོད་པ་རེད་འདོད་པའི་མྱོང་ཚོར་ཟབ་མོ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་འདྲར་བརྟེན་ནས་ང་རང་གིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་དེང་གི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོ་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་འོག །འཛམ་གླིང་གསར་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དུས་མཚུངས་སུ། མི་རིགས་རང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གཏོང་དགོས་པར་བསམ་ཞིབ་བྱས་པ་ཡིན།
ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད། ངའི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁྲོད་དུ། ནམ་རྒྱུན་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་གཞུང་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རིག་གཞུང་འཛུགས་སྐྲུན་དེ་མཐར་གཏུག་ནས་བཤད་ན་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་ཞུ་དང་མི་སེར་ལ་ཞབས་ཞུ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དེ་མིན་ངས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་སྐབས་རྒྱུན་པར་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རིག་གནས་ནི་ཐོན་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་ཟེར། འོ་ན་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ན། ང་ཚོས་རིག་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྟ་བའི་ཐད་ནས་རྩ་བ་ནས་བསྒྱུར་དགོས་པ་རེད།
གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་ལ་དངོས་པོའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས་པར་མ་ཟད། བསམ་པའི་རྒྱུན་མཐུད་དེ་བས་མཁོ། རང་རྒྱལ་གྱི་ཆེད་མཁས་པ་འགས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་དེ་སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་ཅན་སྲུང་སྐྱོབ་དང་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ཁུངས་རྒྱུན་མཐུད་བེད་སྤྱོད་ཐད་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་འདོན་དགོས་པའི་ངོས་ནས་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་དེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དོན་སྙིང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད་འདོད།
རྒྱལ་ནང་གི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་དུས་སྐབས་ཡག་པོ་ཤར།
གསར་འགོད་པ། མིག་སྔར་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་གྱི་ད་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་རེད། འཕེལ་རྒྱས་ཇི་འདྲ་འགྲོ་སྲིད་ལགས།
ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་པའི་ཚུན། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ལག་བསྟར་བྱུང་བ་དང་། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོ་སྐབས་གསར་པ་ཞིག་བསུས་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སྐབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀྲུང་ཨུའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ། མི་རིགས་ཆོས་ལུགས་སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན། ས་གནས་སོ་སོའི་བོད་སྐད་ཡིག་གི་འབྲེལ་ཡོད་ཆེད་ལས་བསླབ་ཚན་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ། དེ་མིན་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐད་ནས་དགོན་སྡེ་སླར་གསོ་བྱས་ཏེ་གསུང་རབ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བསླབ་ཚན་ཀྱང་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་རེད། མདོར་བསྡུས་ན་བཤད་ན། རྒྱལ་ནང་གི་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་དུས་སྐབས་ཆེས་ལེགས་ཤོས་སུ་སླེབས་ཏེ། སྲོལ་རྒྱུན་དང་ཕུལ་བྱུང་གི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པར་མ་ཟད། གསར་གཏོད་དང་སྔོན་ཐོན་གྱི་རིག་གནས་ནང་འདྲེན་བྱས་ནས། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྔར་ལས་གསོན་ཤུགས་ལྡན་ཞིང་། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་དང་སྒུལ་ཤུགས་སྔར་ལས་ལྷག་ཏུ་ཆེ། ང་ཚོར་འདི་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་དང་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ཡོད་ན། ང་ཚོས་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་རིན་ཐང་སྔོག་འདོན་དང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས། མི་རིགས་འདི་དང་ས་གནས་རང་ལ་ཕན་བདེ་སྐྲུན་དགོས། འདི་ལྟར་བྱས་ན་ད་གཟོད་རིག་གནས་རང་ངོས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ཀྱང་གསོན་ཤུགས་ཡོད་པ་རེད།
གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ། བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གནས་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན། ཀྲུང་གོ་གསར་པ་དབུ་བརྙེས་པ་ནས་བཟུང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རིམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་ཏེ། བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་དང་དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། སློབ་གསོ་སོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་ལག་ཐད་རིམ་སྒྱུར་ཚད་གཞི་ཆེན་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རིམ་སྒྱུར་འདི་འདྲས་གནས་བབ་གསར་པའི་འོག་གི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་མཐུན་བྱུང་མི་ཐུབ། ལྷག་པར་དུ་དེང་གི་གོ་ལ་ཧྲིལ་པོའི་ཚ་རླབས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག །བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ནི་སླར་ཡང་འགྲན་རྩོད་ཆེན་པོར་ཐུག་ཡོད་པས། ང་ཚོས་མ་ལུས་ཀུན་འདུས་སམ་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་ཡོད་ན། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་ད་གཟོད་སྔར་ལས་ཆེ་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་བར་སྟོང་ཡོད་ཅིང་། ད་གཟོད་སྔར་ལས་མང་བའི་གོ་སྐབས་དང་གསོན་ཤུགས་སྐྲུན་ཐུབ།
རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས། འཕེལ་རྒྱས་དང་སྲུང་སྐྱོང་ཟུང་འབྲེལ་ཐུབ་དགོས།
གསར་འགོད་པ། བོད་ཀྱི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ཐད། ད་དུང་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་དགོས་སམ། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་ལགས།
གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་དགོས་ན་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་འཛིན་དགོས། ཐོག་མར་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གི“ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་མི་རིགས་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་ལག་བསྟར་དང་། མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་འཐུས་སྒོ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས“ཞེས་པ་དང་“ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་སྣ་མང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཅན་ནི་སྔོན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཚོར་བཞག་པའི་ཤུལ་བཞག་རྩ་ཆེན་ཡིན་ཞིང་། རང་རྒྱལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བཟང་ཤོས་ཀྱང་ཡིན།”སོགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་མཛུབ་སྟོན་བློ་ལ་བརྟན་པོར་འཆང་དགོས་པ་དང་། 《མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》དང་ད་ཡོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་ཁྲིམས་སྲོལ་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱེད་དགོས།
དེ་མིན། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོས་བོད་ཡིག་གནའ་དཔེའི་མྱུར་སྐྱོབ་དང་འཚོལ་སྡུད། བསྡུ་སྒྲིག །དཔེ་སྐྲུན་ལས་ཀར་ཤུགས་སྣོན་དང་། བོད་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་འབྲེལ་ཁུལ་དང་རྫོང་དུ་རིམ་པ་སོ་སོས་དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིག་ཐོག་སྙན་ཞུ་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་ཧུར་ཐག་དང་། གོམ་གང་མདུན་སྤོས་སྒོས་དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་འཛིན་པར་རོགས་སྐྱོར་དང་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དགོས། དེ་མིན་མིག་སྔར་གྱི་རིག་གཞུང་ལས་རིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་མཉམ་འདྲེས་མ་དཔེའི་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་བེད་སྤྱོད་གང་འཚམ་དང་། བོད་ལྗོངས་དང་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་འབྲེལ་ཁུལ་དང་རྫོང་དུ་དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་སོགས་ཀྱི་རིག་གནས་ཐོན་ལས་བར་གྱི་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྤེལ་རེས་ཡག་པོ་བྱེད་པར་ཁྱབ་གདལ་ནུས་ལྡན་གཏོང་དགོས།
ཚེ་རིང་འགྱུར་མེད། ང་ཚོས་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་ཐད་ཀྱི་རིན་ཐང་གསར་སྤེལ་གཏོང་ཆོག །འོན་ཀྱང་། རིག་གནས་དེ་ཡུལ་སྐོར་ཁྲོད་མཉམ་འདྲེས་ཇི་འདྲ་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་ནས་མི་མང་ཤོས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ད་དུང་གཏིང་ཟབ་མོ་མ་རེད། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་བྱ་རྒྱུ་དེ་རིག་གནས་ལ་ངོས་འཛིན་ཙམ་གྱི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པར། ད་དུང་ཐོན་ལས་ལ་ངོས་འཛིན་དང་། ཐོན་ཁུངས་དེ་མ་རྩ་རུ་བསྒྱུར་བའི་བརྒྱུད་རིམ་དེ་རེད། ང་ཚོས་རིག་གནས་སྔོག་འདོན་དང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས། དེའི་རིན་ཐང་མངོན་ཐུབ་བར་བྱེད་དགོས་ན། རིག་གནས་དེ་ཐོན་རྫས་སུ་བསྒྱུར་དགོས། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དགོས་ཞེ་ན། སྟབས་བདེར་བརྗོད་ན། རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་དེ་ལྟ་ཆོག་པ་དང་ཉན་ཆོག་པ། རོལ་མྱོང་བྱ་ཆོག་པ། བེད་སྤྱོད་བྱ་ཆོག་པའི་ཐོན་རྫས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེ་རེད། ཐོན་རྫས་ལེགས་པོ་ཞིག་གིས་དཔལ་འབྱོར་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་བསྐྲུན་ཐུབ་ཅིང་། མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལས་ཞུགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྐྲུན་ཐུབ། དེ་དང་ནང་བཞིན་དུ་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་རང་བྱུང་ནས་མངོན་ཐུབ་པ་རེད།
གཡུ་འབྲུག་མཚོ་མོ། རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ལས་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་ལ་ཕན་ནུས་ཡོད་དགོས་ན། ང་རང་གིས་བསམ་ན་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་ཟུང་སྦྲེལ་བྱེད་དགོས་ཤིང་། རི་ཆུ་རིག་གནས་དང་སྲོལ་རྒྱུན་གྲོང་ཚོ་རིག་གནས་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས། ལྷག་པར་དུ་སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་ཁྲིད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་གསར་སྤེལ་ཁྲོད་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུན་འཛིན་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་བཏང་ནས། 《མི་རིགས་ས་ཁོངས་རང་སྐྱོང་བཅའ་ཁྲིམས》དང་འཚམ་ཞིང་བཀོལ་སྤྱོད་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ལྟ་སྐུལ་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་དགོས།