སྤྱན་འདྲེན་ལྷ་རྫས་དཀར་པོ།
གུས་པ་སློབ་ཆེན་འགྲིམ་སྐབས་ད་གཟོད་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལ་དངོས་སུ་སློབ་སྦྱོང་ཕྲན་ཙམ་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བས། སྔོན་བྱོན་མེས་པོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྒྲ་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་རི་རབ་ལྟར་བརྩིགས་ཡོད་ཀྱང་། ཕྲན་ནི་སྒྲ་རིག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ཞིག་ཡིན་གཤིས། ཚིག་འགྲེལ་ཙམ་ཡང་བློ་ལ་ཆུད་དཀའ་བ་བྱུང་། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པའི《སྒྲ་རིག་བློ་གསལ་དགའ་སྐྱེད》ཅེས་པའི་དེབ་དེ་ལག་སོན་བྱུང་། དེ་ནི་ང་ལྟ་བུ་ལས་དང་པོ་པ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ལ་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཞིག་འདུག་པས། དེ་ནས་སྒྲ་རིག་པའི་གཞུང་ལ་གོ་བ་ཅུང་ཙམ་ལོན་པ་བྱུང་། རྗེས་སུ་རིམ་བཞིན་ཁོང་གིས་མཛད་པའི《གནའ་དེང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་མཁས་དབང་དག་གི་མཛད་རྣམ་རགས་བསྡུས》དང་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བློ་གསར་འཇུག་པའི་འབབ་སྟེགས》《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ཕུལ་བྱུང་རྩོམ་ཡིག་གཅེས་བསྡུས》སོགས་དང་རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ་སྤེལ་བའི་དཔྱད་རྩོམ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་མཇལ་བས་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱུང་། སྤྱིར་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁོང་གི་སློབ་ཁྲིད་ཐེངས་གཅིག་ལའང་ཉན་མ་མྱོང་ལ། ཞལ་ཙམ་ཡང་མཇལ་མ་མྱོང་མོད། ཕྲན་གྱིས་ཁོང་ནི་ནམ་ཡང་ལམ་སྟོན་གནང་བའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བཞིན་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་གསེར་རྟ་རྫོང་བོད་ཡིག་རྐང་འཛིན་དགེ་རྒན་གྱི་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་སློབ་ཁྲིད་གནང་བཞིན་པ།
ད་ཐེངས་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་གི་ཟུར་དུ་བཅར་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་དང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་བརྒྱུད་རིམ། སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཐོབ། ཁོང་གིས་ཆུང་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སློབ་གསོ་ཉམས་སུ་མྱངས་ཤིང་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་ལ་སྦྱོང་པ་མི་དམན་པ་བྱས་ཐོག །དེ་ནས་དེང་རབས་སློབ་གསོའི་རོལ་བཅུད་མྱངས་ཤིང་དགེ་རྒན་ཆེན་མོའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་སྟེ། སྲོལ་རྒྱུན་སློབ་གསོ་དང་དེང་རབས་སློབ་གསོ་གཉིས་ཀའི་ཉམས་མྱོང་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་སློབ་བུ་གསོ་སྐྱོང་གི་མཛད་པ་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་འདུག་པས། ཁོང་གི་རྒྱུད་དུ་དེང་རབས་ན་གཞོན་དག་ལ་ཕན་པའི་སློབ་གསོ་དང་ཉམས་མྱོང་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་མཆིས་པ་ལས། ཕྲན་གྱིས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ནས་རྨོངས་ཚོད་ཀྱིས་དྲི་བ་འགའ་ཤས་དྲིས་པ་གཤམ་གསལ་ལྟར་རོ། །
ལེགས་བཤད་བདུད་རྩིའི་ཆར་རྒྱུན།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དཔུང་སྡེ་ཁྲིད་ནས་སྡེ་དགེ་ཨ་ཕྱུག་ཏུ་གེ་སར་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པ།
གསར་འགོད་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སློབ་གསོ་དང་དེང་རབས་སློབ་གསོ་གཉིས་ཀ་མྱོང་བས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ལྡན་ངེས། དེ་བས་ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་མྱོང་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུང་རོགས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། ང་རང་སྲོལ་རྒྱུན་སློབ་གསོ་དང་དེང་རབས་སློབ་གསོ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད། སློབ་མ་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་ཐད་བོད་ལ་གནའ་ནས་ད་བར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་གཙོ་བོ་བྱས་རྗེས། དེའི་སྟེང་དུ་དེང་རབས་ཀྱི་སློབ་གསོ་གཏོང་སྟངས་བེད་སྤྱོད་ནས། དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་སྒོས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ནམ་རྒྱུན་དུ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། སློབ་གསོའི་ཐད་ནས་ཟུང་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་སློབ་གསོའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ཀྱིས་ཞིབ་འཇུག་དཔུང་སྡེ་ཁྲིད་ནས་མཚོ་སྔོན་ཡུལ་ཤུལ་དུ་བྲག་བརྐོས་རི་མོར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་པ།
གསར་འགོད་པ། ཁྱེད་ཉིད་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་ལ་ཞུགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། ཐོག་མར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་སྐབས། ཏང་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་དར་མདོ་མི་རིགས་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭ་རུ་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་བགོས་བྱས་བྱུང་། ད་བར་དུ་དགེ་རྒན་བྱས་ནས་ལོ་ངོ་སོ་བདུན་འགོར་ཡོད། ལོ་ངོ་སོ་བདུན་གྱི་རིང་དུ་ལས་གནས་གཞན་པར་བརྗེ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མང་པོ་བྱུང་ཡང་། ལོ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དགེ་རྒན་བྱས་རྗེས་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་ལ་གོམས་པ་དང་། ལོ་ངོ་སོ་བདུན་རིང་ལ་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་གསོ་བསྐྱངས་བྱས་ཡོད་སྟབས། སློབ་མ་ཚོ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་གཞུང་ཞབས་པ་དང་དགེ་རྒན་སོགས་སུ་གྱུར་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་མཐོང་དུས། རང་གི་ལས་ཀ་འདི་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་། དགའ་ཞེན་ཇེ་ཆེར་གྱུར་ཏེ་མི་ཚེ་འདིར་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་སུ་ལྷག་སོང་ལ། ད་ལྟ་འདིང་བརྒྱབ་ན་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་འདུག་སྙམ།
གསར་འགོད་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་ལོ་དུ་མའི་རིང་དགེ་རྒན་མཛད་པས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གྱ་ནོམ་པ་ཞིག་ཡོད་ངེས། དེ་བས་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་དགེ་རྒན་རྣམས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ནས་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་སྐོར་རགས་ཙམ་གསུང་རོགས།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། ཁྱེད་ཀྱི་དྲི་བ་འདི་ངོ་མ་བརྗོད་བྱ་ཆེན་མོ་ཞིག་རེད། དགེ་རྒན་ཞིག་ཡིན་ཙ་ན། དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་དགོས་ལ། རང་གི་འཁྲིད་བྱའི་རིག་གཞུང་དེ་ལ་ནམ་རྒྱུན་སློབ་སྦྱོང་ཡང་ཡང་བྱས་ནས་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལྟར་དུ་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ་དང་། སློབ་མ་རྣམས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་སྐབས་གཞུང་ཞབས་པ་དང་དགེ་རྒན་སོགས་རང་རང་སོ་སོ་ལ་འཚམ་པའི་ལས་གནས་གང་ལེགས་རེ་ཐོབ་ཆེད་སློབ་གསོ་གཏང་རྒྱུ་དང་སློབ་ཁྲིད་བྱ་དགོས། ང་རང་ལ་ཆ་མཚོན་ནས་བཤད་ན། སློབ་གྲྭ་འདི་རུ་ཡོད་པའི་སློབ་མ་མང་ཤོས་ནི་ཞིང་འབྲོག་ས་ཆ་ནས་འོང་བའི་སློབ་མ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། སློབ་ཆེན་ནས་མཐར་ཕྱིན་དུས། རང་དང་ཁྱིམ་པ། མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་བཅས་ལ་ཕན་ཐོགས་པའི་ལས་ཀ་ཡང་དག་པ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུར་དམིགས་ནས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། གཞན་ཡང་། དགེ་རྒན་གསོ་སྐྱོང་གི་འཛིན་གྲྭ་ཡང་མང་པོ་སྤེལ་མྱངས་ཡོད་དེ། ལོ་འགའི་སྔོན་ནས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་དགེ་རྒན་མང་པོ་ཞིག་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ནང་འོང་ནས་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭ་བཙུགས་བཞིན་ཡོད། མདོར་ན། དགེ་རྒན་ཞིག་ལ་ཆ་མཚོན་ན། གཙོ་བོ་དགེ་རྒན་གྱི་ལས་གནས་དེ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནས་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོ་གཏོང་བ། སློབ་མ་རྣམས་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་དུ་ཁྲིད་རྒྱུ་སོགས་གལ་ཆེ་བར་འདོད།
གསར་འགོད་པ། ཁྱེད་ཀྱིས་མཛད་པའི《སྒྲ་རིག་བློ་གསར་འཇུག་སྒོ》ལ་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ག་འདྲ་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། ང་རང་གིས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ནས་གཙོ་བོ་སྒྲ་རིག་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། སྐབས་དེར་ཨ་ཁུ་རྡོར་ལོ་དང་མཁན་པོ་པཎ་ཚེ་སོགས་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་མིང་ལའང་བློ་གསལ་དགའ་སྐྱེད་ཅེས་བཏགས་ཡོད། དགེ་རྒན་བྱས་རྗེས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྒྲ་རིག་པ་ཁྲིད་སྐབས། སྔོན་གྱི་དཔེ་ཆ་ལྡེབ་རིང་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ལོན་དཀའ་བས་ཅུང་སྟབས་མི་བདེ་བ་དང་ནང་དོན་གོ་དཀའ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་། སྤྱིར་སློབ་ཆེན་ཁག་གིས་སྒྲ་རིག་པའི་སློབ་དེབ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་གསུམ་མང་པོ་བརྩམས་ཡོད་ཀྱང་། 《སྒྲ་རིག་བློ་གསར་འཇུག་སྒོ》ཡི་ནང་དོན་ཅུང་ཁ་གསལ་པོ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་རི་མོ་ལྟ་བདེ་བ་དང་གོ་བདེ་བ། སྒྲུབ་བདེ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད། དེ་བས་སློབ་ཆེན་སློབ་མ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་གོ་བདེ་བ་དང་ཁུར་བདེ་བ། སྦྱོང་བདེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དཔེ་ཆ་འདི་ལ་ཆ་མཚོན་ན་སྔགས་ཀློག་ཐབས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་། དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོའི་ནང་གི་མཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པའི་འགྲེལ་ཐབས་སོགས་ཅུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡིན་སྟབས། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱི་སྒྲ་རིག་པའི་སློབ་དེབ་ཀྱི་ཁུངས་གཏུགས་ས་དང་ལུང་དྲངས་ས་གཙོ་བོ་དེའང་《སྒྲ་རིག་བློ་གསར་འཇུག་སྒོ》འདི་རེད།
གསར་འགོད་པ། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྐྱོང་ཐད་དགོངས་འཆར་ག་འདྲ་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། དངོས་གནས་བཤད་ན་ང་རང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་མིང་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས། བོད་ཀྱི་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་གསོ་སྦྱོང་ཐད་བསམ་མནོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་དགོས་པར་འདོད། གཅིག་ནས་སུ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་ནས་འཇོན་ཐང་ཅན་ཞིག་ཇི་ལྟར་གསོ་སྐྱོང་བྱ་དགོས་པ། གསུམ་ནས་སློབ་མ་དེ་དག་གིས་མ་འོངས་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་རིག་གནས་དང་མི་གཤིས་ཐད་ཤུགས་རྐྱེན་ག་འདྲ་ཐེབས་པ་སོགས་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་བསམ་མནོ་ཡང་ཡང་གཏོང་དགོས་པར་འདོད། འདི་ནི་ལན་ཕུལ་དཀའ་བ་ཞིག་རེད་ལགས།
གསར་འགོད་པ། མ་འོངས་པར་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་དང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་སོགས་ཀྱི་ཐད་ལ་དགོངས་འཆར་གང་འདྲ་ཡོད།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས། སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གྱིས་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་དུ་གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་བོད་ཀྱི་གསོ་བ་རིག་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། ཁམས་ཀྱི་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་། མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཁང་སོགས་བཙུགས་ཡོད་པས། ཁོ་བོས་ཀྱང་ཁ་ཕྱོགས་དེ་དག་དང་བསྟུན་ནས་སློབ་ཁྲིད་དང་སློབ་མ་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཞོར། མུ་མཐུད་དུ་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་བྱ་གཞག་ལ་འཇུག་རྒྱུ་ཡིན། །
མཛད་བཟང་མུ་ཏིག་དོ་ཤལ།
དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྒྱས་ལགས་ནི་1966ལོར་ཤར་མི་ཉག་དར་མདོའི་ཡུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ད་ལྟ་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་དང་བོད་རིག་པའི་སློབ་གླིང་གི་གླིང་གཙོ་གཞོན་པའི་འགན་བཞེས་ཡོད། 1986ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། དེ་ནས་1990ལོར་ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་སློབ་མཐར་ཕྱིན། 2018ལོའི་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སློབ་གསོ་ལས་དོན་ཨུ་ལྷན་གྱི་འབྲིང་རིམ་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཟབ་གསོ་འཛིན་གྲྭ་ཐེངས་43པར་ཞུགས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། 2020ལོར་ཀྲེ་ཅང་སློབ་ཆེན་དང་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་སློབ་གླིང་གིས་མཉམ་བསྒྲུབས་བྱས་པའི་འགོ་ཁྲིད་ལས་བྱེད་པའི་ཟབ་སྦྱོོང་འཛིན་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་མཐར་ཕྱིན། 2004ལོ་ནས་སི་ཁྲོན་མི་རིགས་རྩོམ་རིག་ཚན་ཁག་གི་བོད་སྐད་ཡིག་རྩོམ་རིག་སློབ་དཔྱོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་བྱས་པ་དང་། 2020ལོ་ནས་བཟུང་ཁམས་ཀྱི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་གྱི་འགན་བཞེས། སྔ་གཞུག་ཏུ་ཕུལ་བྱུང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གྲུབ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་དགའ་དང་སློབ་ཁྲིད་དཔེ་ལེགས་དགེ་རྒན་གྱི་མཚན་སྙན། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྔོན་ཐོན་ལས་དོན་པའི་མཚན་སྙན་སོགས་སློབ་གྲྭ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་གཟེངས་བསྟོད་དང་མཚན་སྙན་གང་མང་ཐོབ།
ཁོང་གིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་དང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། བརྡ་སྤྲོད་རིག་པ། ནང་དོན་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ་སོགས་སློབ་ཁྲིད་མཛད་ཞོར་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་སྟེ། 《སྒྲ་རིག་བློ་གསལ་དགའ་སྐྱེད》དང་《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བློ་གསར་འཇུག་པའི་འབབ་སྟེགས》《གནའ་དེང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་མཁས་དབང་དག་གི་མཛད་རྣམ་རགས་བསྡུས》《གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཉེ་རབས་ཕུལ་བྱུང་རྩོམ་ཡིག་གཅེས་བསྡུས》《བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་ཁམས་པའི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས།》《བོད་ཀྱི་དེང་རབས་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྒྲིགས་དང་འགྲེལ་བ》སོགས་དཔེ་དེབ་བརྩམས་ཤིང་། རིམ་པ་ཁག་གི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་ཁག་ཅིག་གཙོ་སྐྱོང་མཛད་པར་མ་ཟད། རིག་གཞུང་དུས་དེབ་ཁག་ཏུ《གླིང་སྒྲུང་རྩོམ་རིག་ཁྲོད་ཀྱི་མི་སྣ་དང་གཏམ་དཔེའི་སྐོར་གླེང་བ》དང་《བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཚོ་ཁག་གི་བྱུང་ཚུལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དཔྱད་པ》《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ》《ལྷ་སྒང་འབྲོག་པའི་གོམས་སྲོལ་དང་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་སྐོར་གླེང་བ》《གླིང་སྒྲུང་གི་གཏམ་དཔེར་དཔྱད་པ》《རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཡི་མཛད་རྗེས་གཙོ་བོ་གླེང་བ》《ལྷ་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དཔྱད་པ》《མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་བྱ་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ》《བོད་སྐད་ཀྱི་ལྷུག་རྩོམ་འབྲི་བའི་སྐོར་གླེང་བ》《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཁྲོད་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་གྲུབ་མཐའི་བྱུང་ཁུངས་དང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་དཔྱད་པ》《བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་བོན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་དཔྱད་པ》《བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དང་བོན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐོར་གླེང་བ》སོགས་དཔྱད་རྩོམ་30ལྷག་སྤེལ་ཡོད། །