དབྱར་གཞུང་གི་རྔ་བ།
སྤྱི་ཟླ་7པའི་ཚེས་25ཉིན་ནས་ཚེས་26ཉིན་བར། སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་སི་ཁྲོན་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས། རང་བྱུང་ཤུལ་བཞག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། སྐྱེ་ཁམས་ཤེས་དཔལ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་རང་རྟོན་གཡོ་མེད་དང་ཀྲུང་ཧྭའི་ཤེས་དཔལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཞེས་ནན་གསུང་གནང་།
ཀྲུང་ཧྭའི་ཤེས་དཔལ་ལ་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུན་རིང་ཞིང་རིག་གནས་ཀྱི་རྫོང་སྟུག །མི་རིགས་སོ་སོས་མཚར་སྡུག་འོད་དུ་འཚེར་བའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་བསྐྲུན་ཡོད། སི་ཁྲོན་ནི་ཀྲུང་ཧྭའི་ཤེས་དཔལ་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ཞིང་། སི་ཁྲོན་གྱི་ས་ཆེན་དུ་འཕོས་པའི་ཕན་རོགས་གནའ་ཤུལ་གྱིས་ཚབ་བྱས་པའི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་རིག་གནས་དང་།
བོད་ཆའང་དབྱིས་རིགས་བཅས་ཀྱི་མི་རིགས་རིག་གནས་སོགས་ཚང་མ་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཡིན།
སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕིང་གིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྒྱུན་འཛིན་ལ་གཙིགས་མཐོང་བྱེད་དགོས་པ་ནན་གསུང་གནང་བ་དང་། སི་ཁྲོན་གྱི་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་གནས་བབ་དང་བསྟུན་ནས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་ཀྱི་ངོས་ཐད་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་ཁྲོད་གསོན་ཤུགས་རབ་ཏུ་རྒྱས་སུ་བཅུག་ཡོད།
དུས་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་དཀའ་གནད་སེལ།
སྤྱི་ཟླ་7པའི་ཚེས་16ཉིན། དཀར་མཛེས་ཁུལ་དཀར་མཛེས་རྫོང་འདན་མ་གྲོང་རྡལ་མཚལ་མདོག་ཁྲོམ་རའི་རྟ་རྒྱུག་ར་བ་རུ་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རིག་གནས་དང་ཡུལ་སྐོར་ཐིང་། དཀར་མཛེས་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གིས་གཙོ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་2023ལོའི་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་རི་ཆུའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཆེན་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས། དཀར་མཛེས་རྫོང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཅུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་ཁུར་པས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཐེངས་འདིའི་རི་ཆུའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཆེན་ནི་བྱེད་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་དཀར་མཛེས་ཀྱི་དཀར་མཛེས་ཞེས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྟགས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་།
དུས་སྟོན་གྱི་ཉིན་བཞིའི་རིང་། དཀར་མཛེས་རྫོང་གིས་བསྡོམས་པས་ཡུལ་སྐོར་པ་མི་ཐེངས་ཁྲི་49.3ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་ཏེ། ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཡོང་འབབ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་54.23ལོན་ཡོད།
དབྱར་གཞུང་གི་དུས་ནི་རང་ཞིང་གི་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་ཆེས་མཛེས་པའི་དུས་ཚིགས་དེ་ཡིན་ཞིང་། འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་དུས་སྟོན་དང་བྱེད་སྒོར་བརྟེན་ནས་ཡུལ་སྐོར་པ་དང་ཚོང་ལས་མ་རྩ་འགུག་པའི་དཔེ་དོན་ག་ས་གང་དུ་མཐོང་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།
སྤྱི་ཟླ་7པའི་ཚེས་13ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོར། ས་ཆེན་དགྱེས་གླུ་ཞེས་པའི་2023ལོའི་བྲག་འགོའི་འོང་སྐོར་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་བྱེད་སྒོ་འགོ་ཚུགས། དེ་ནི་བྲག་འགོ་སོགས་རྫོང་དང་རོང་ཁུལ་གྱི་བོད་མི་ཚོའི་ལོ་གཅིག་གི་ནང་ལོ་ལེགས་ཡོང་བར་དགའ་སྟོན་བྱེད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས། ལོ་ལེགས་དུས་སྟོན་ཡང་ཟེར་བ་རེད། རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་སྐོར་པ་མང་པོ་ཡང་དུས་སྟོན་འདི་ལ་དམིགས་ནས་གནས་འདིར་གཞི་གཅིག་ཏུ་འཛོམས་ཡོད།
སྤྱི་ཟླ་7པའི་ཚེས་19ཉིན་གྱི་དགོང་མོར། 2023ལོའི་དམར་མདོག་གི་ཉག་རོང་ཞེས་པའི་སྐབས་དང་པོའི་ཉག་རོང་བཅུ་གསུམ་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་དུས་ཚིགས་གཟབ་རྒྱས་ངང་འགོ་ཚུགས། བྱེད་སྒོ་དེ་ཉིན་གསུམ་རིང་སྤེལ་ཞིང་རྟ་རྒྱུགས་དང་། ཉག་རོང་བཅུ་གསུམ་དུས་ཆེན་གྱི་སྣང་བརྙན་བསྐྱར་མངོན། རྟ་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན། སྐོར་བྲོའི་འཁྲབ་སྟོན་སོགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོའི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ།
སྤྱི་ཟླ་8པའི་ཚེས་2ཉིན། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་རྟ་རྒྱུགས་ཆེན་མོ་ལས་མཛོད་དགེ་རྫོང་རྨ་ཁུགས་རྟ་མཆོག་སྐབས་བཅུ་པའི་ཨ་མདོའི་རྟ་རྒྱུགས་དུས་སྟོན་མཛོད་དགེ་རྫོང་གཟའ་རུའི་སྒོ་མོ་ཐང་དུ་འགོ་ཚུགས། རྟ་རྒྱུགས་དུས་ཆེན་རིང་། མྱུར་རྒྱུགས་དང་འགྲོས་རྒྱུགས་སོགས་ཀྱི་མི་རིགས་སྲོལ་རྒྱུན་ལུས་རྩལ་འགྲན་སྡུར་དང་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་སྲུང་སྐྱོབ་འགྲེམས་སྟོན། རྨ་ཁུགས་རྟ་མཆོག་ཡག་འགྲན། བོད་ལུག་ཡག་འགྲན་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ་ཏེ། ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐོར་པའི་ཡིད་སེམས་བཀུག
རང་ཞིང་གི་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱིས་དུས་སྟོན་དང་ཡུལ་སྐོར་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གནས་སོ་སོའི་ཡུལ་སྐོར་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་དཀའ་གནད་སེལ་གང་ཐུབ་བྱས་ཏེ། རང་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྟགས་བསྐྲུན་དང་སྐྲུན་བཞིན་ཡོད།
ཡུལ་སྐོར་ལ་རིག་གནས་ཀྱི་སྲོག་ཞུགས།
སྤྱི་ཟླ་8པའི་ཚེས་11ཉིན། གསེར་རྟའི་རྫ་ཆེན་རྩྭ་ཐང་དུ་ཁྲེང་ཏུའུ་ཡི་སྐུ་མགྲོན་ཝུའུ་ལིན་གྱིས་ཤུགས་འགྲན་ཐག་འཐེན་ལ་ལྟ་ཞོར་ཧ་ལས་པའི་ངང་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་ཐག་འཐེན་ནི་ཐེངས་དང་པོ་མཐོང་བ་ཡིན། ངོ་མ་ངོ་མཚར་རེད། འགྲན་ཞུགས་པ་གཉིས་པོས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྲ་བཟུང་ནས། ངས་ཁོ་ཚོའི་སྐེ་ཚིགས་འཆུས་པར་སེམས་ཁྲལ་ཡང་བྱུང་ཞེས་བཤད་ཤོར། བརྙན་ཐུང་མང་པོ་གྲོགས་ཚོམས་སུ་བསྐུར་བཞིན་འདུག །གསེར་རྟ་རྫོང་སློབ་གསོ་དང་ལུས་རྩལ་ཅུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་འགན་འཁུར་པས་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་པ་ལྟར་ན། འདི་ལྟ་བུའི་དམངས་སྲོལ་ལུས་རྩལ་འགྲན་བསྡུར་ནི་ལུས་རྩལ་ལུས་སྦྱོང་བྱེད་སྒོའི་རྣམ་པ་ཞིག་སྟེ། ད་ལྟ་ཡུལ་སྐོར་པ་ཇེ་མང་ཡིན་ལ། དམངས་སྲོལ་ལུས་རྩལ་ཀྱང་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་འགྲེམས་སྟོན་བྱེད་པའི་སྒེའུ་ཁུང་ལྟ་བུར་གྱུར་ཡོད་ཅེས་བཤད།
དེ་ཡང་མི་རིགས་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དར་སྤེལ་བྱ་ཆེད། རྔ་བ་ཁུལ་གྱིས“གཟི་ཚ་སྡེ་དགུ་ཆེན་མོ། དོམ་ཁྲ་ཆེན་མོ། རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོ། རྒྱང་སྐྱོད་ཆེན་མོ། གངས་རི་ཆེན་མོ། འཁྱམས་ཀླུང་ཆེན་མོ། ནགས་ཚལ་ཆེན་མོ། ས་འགུལ་རྗེས་ཤུལ་ཆེན་མོ། ཏཱ་ཡུས་ཀྱི་ཕ་ས”བཅས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྟགས་ཆེན་མོ་དགུ་དང་བོད་ཆའང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་ཏེ། “ཆེན་མོ་དགུ”ཡི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྟགས་ཀྱི་བརྗོད་དོན་གླུ་དབྱངས་གསར་རྩོམ་བྱས་ཤིང་། གླུ་དབྱངས་བརྒྱུད་ནས་རྔ་བའི་རང་བྱུང་ཐོན་ཁུངས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཡག་པོ་བྱས་ཏེ། དག་གཙང་གི་རྔ་བ་དེ་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་གཤོག་ཟུང་དང་འགྲོགས་བཞིན་རི་ཀླུང་གཙང་པོ་བརྒལ་ཞིང་། མེས་རྒྱལ་གྱི་ས་ཆེན་དུ་འཕུར་ཞིང་ལྡིང་།
ལིའང་ཧྲན་ཁུལ་མུ་ལི་རྫོང་གིས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡུལ་སྐོར་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་ཏེ། “ཤམ་བྷ་ལའི་འབྱུང་ཁུངས”ཞེས་པའི་གསེར་གྱི་མིང་བྱང་གང་ལེགས་སྤེལ་ནས། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་གནས་ཚང་འཕེལ་རྒྱས་ཤུགས་ཆེར་བཏང་བ་དང་། གནས་ཚང་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་གསར་གཏོད་བྱས་ནས། སྔར་ལས་ལྷག་པའི་སྒོས་གྲོང་མི་ཐུན་མོང་འབྱོར་ཕྱུག་ཡོང་བར་སྐུལ་ཁྲིད་བྱས།
མི་རིགས་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ཀྱི་ཐེག་བྱེད་སྐྲུན་པ།
བོད་ཀྱི་བསླས་འཐག་དང་འཚེམ་དྲུབ་ལས་རིགས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུན་འཛིན་པ་ཞིག་གི་ཆ་ནས། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་རྔ་བ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་ལྟེ་ཁྲག་འཕོས་པའི་དབྱང་ཧྭ་ཀྲེན་གྱིས་དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་རྒྱུན་འཛིན་དང་གསར་གཏོད་ལ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་ཅིང་། བརྩམས་ཆོས་ལ་སྔོན་ཆད་ཕྱི་འབྲེལ་པུའུ་ཡི་མགྲིན་ཚབ་པ་ཧྭ་ཁྲུན་ཡིང་གིས་འོས་སྦྱོར་དང་བསྟོད་བསྔགས་ཐོབ་མྱོང་། ཁོས་བཤད་རྒྱུར། ལོ་ངོ་བཅུ་ལྷག་འདིའི་རིང་། ང་ཚོས་བོད་ཆའང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་རྒྱུ་འཚོལ་སྡུད་དང་བསྡུ་སྒྲིག་གི་རྒྱུན་ཆད་མ་མྱོང་། རྨང་གཞིའི་དེའི་ཐོག་ཡང་བསྐྱར་གསར་གཏོད་བྱས་ཏེ་བོད་ཆའང་བསླས་འཐག་གི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་པར་མ་ཟད། པར་དབང་བཅོལ་བའི་བྱ་ཐབས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་རྟགས་མང་པོར་མཉམ་ལས་བྱས་པ་བརྒྱུད། རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གི་ན་གཞོན་རྣམས་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཀྱི་མཐོང་སྣེ་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དེ་ཉིད་འཛམ་གླིང་གི་གར་སྟེགས་སུ་ངོམས་སུ་བཅུག་པ་ཡིན།
བོད་ཀྱི་ལྷ་རིས་པ་ལེགས་སྨོན་གྱི་ཐང་ག《གྲུ་དམར་སྙིང་སྟོབས》ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་རིགས་བུ་མོ་ཐང་ཐེན་གྱིས་བོད་ཤོག་དང་གེ་སར་རྡོ་བརྐོས་ཁྱབ་གདལ་ལ་ཤུགས་རྒྱག་བཞིན་པ། ཡུལ་སྐོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་བལ་འཐག་དང་ཁལ་འཐག་ཐོན་རྫས་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་བཞིན་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ཚུལ་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཁྱད་ལྡན་ཐོན་རྫས་བརྒྱུད་དེ་བོད་ཡུལ་ལ་ཕེབས་ཤིང་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་བཞིན་པ་རེད།
བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་སྐོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མིན་གྱི་རིག་གནས་ཆགས་ཚུལ་དང་འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱོད་བཞིན་པ་དཔེར་ན། སྐོར་བྲོ་འཁྲབ་པ། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་འཁྲབ་སྟོན་དང་རྟ་རྩལ་འཁྲབ་སྟོན་ལ་ལྟ་བ། བོད་ཟས་ཟ་བ་དང་བོད་གོས་གྱོན་ནས་བརྙན་དང་པར་ལེན་པ།
རིག་གནས་ངོས་འཛིན་ནི་ཆེས་གཏིང་རིམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཡིན་ཞིང་། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གཞི་རྩ་དང་མི་རིགས་འཆམ་མཐུན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ལྟ་བུ་ཡིན། མི་རིགས་མང་པོ་འདུས་པའི་ཞིང་ཆེན་ཞིག་གི་ཆ་ནས། སི་ཁྲོན་གྱིས་མི་རིགས་སོ་སོས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒོས་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་འདྲེས་སྐུལ་སྤེལ་ལ་ཕྱོགས་སྟོན་བྱེད་པ་གཙིགས་མཐོང་བྱས་ཏེ། མི་རིགས་རིག་གནས་དར་སྤེལ་དང་བཤམས་སྟོན་གྱི་སྟེགས་བུ་བསྐྲུན་ཡོད།
མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཕན་རོགས་གནའ་ཤུལ་རྟོག་ཞིབ་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་གང་ལེགས་དང་། བོད་རིགས་བརྗོད་བྱའི་གློག་བརྙན《དབང་མོའི་དབྱར་གཞུང་》ཕབ་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་འགྲེམས་སྟོན་དང་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ནས། ཆེད་དོན་ཞིབ་འཇུག་གི་ཡུལ་སྐོར་ལམ་ཐིག་སྤེལ་བ་དང་། ཡུལ་སྐོར་པར་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་མྱོང་རོལ་བྱེད་པར་སྣེ་ཁྲིད་པའི་བྱེད་ཐབས་རབ་དང་རིམ་སྤེལ་ནས་བོད་འབྲེལ་ས་ཁུལ་ལ་ཡུལ་སྐོར་པ་མང་པོ་བཀུག་ཡོད།