བྷ་རེ་ཟེ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་སྟེ་བསྡུས་མིང་ལ་བྷ་རེ་ཟེ་ཞེས་འབོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཤར་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པ་དང་། བྷ་རེ་ཟེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བྱང་རྒྱུད་གྷ་ཡ་ན་དང་། སུ་རི་ནེམ། ཝེ་ནེ་ཟུ་ཝེ་ལ། ཁོ་ལོམ་པི་ཡ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ནུབ་ཕྱོགས་ཕེ་རུ་དང་ཕོ་ལི་ཝི་ཡ་དང་བཅར། ལྷོ་རྒྱུད་ཕ་ར་གུ་ཝེ་དང་ཨ་གིན་ཐིན། ཝོ་ར་ཀོས་བཅས་དང་མཚེས་མར་བཅར། ཤར་རྒྱུད་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་ལོ། །བྷ་རེ་ཟེའི་ས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་ན། གཙོ་བོ་མཐོ་སྒང་དང་བདེ་ཐང་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། གཅིག་ནི་མཚོ་འཕགས་སྨི་500ཡན་གྱི་བྷ་རེ་ཟེ་མཐོ་སྒང་ཡིན་ཞིང་། གཙོ་བོ་བྷ་རེ་ཟེའི་དབུས་རྒྱུད་དང་ལྷོ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། ཅིག་ཤོས་ནི་མཚོ་འཕགས་སྨི་200མན་གྱི་བདེ་ཐང་ཡིན་ཞིང་།
གཙོ་བོ་བྷ་རེ་ཟེའི་བྱང་རྒྱུད་དང་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡ་མཱ་ཞོན་གཙང་པོའི་འགྲམ་རྒྱུད་དུ་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར་ན། གཙོ་བོ་ཡ་མཱ་ཞོན་བདེ་ཐང་དང་ཕ་ར་གུ་ཝེའི་གཤོང་ས། ཁ་ཞི་མཐོ་སྒང་།
གྷ་ཡ་ན་མཐོ་སྒང་བཅས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ཡ་མཱ་ཞོན་བདེ་ཐང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་སུམ་ཆའི་གཅིག་ཟིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་གཞི་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་བདེ་ཐང་ཡིན། བྷ་རེ་ཟེ་མཐོ་སྒང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་60%ཟིན་ཞིང་། དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་གཞི་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་མཐོ་སྒང་དུ་ངོས་འཛིན།
བྷ་རེ་ཟེ་ནི་བཟོ་ལས་ཀྱི་འཕེལ་ཁ་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། བཟོ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་མདུན་གྲལ་དུ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། ཞིང་ལས་དང་ཕྱུགས་ལས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་ཏེ། ཁ་ཧྥེ་དང་བུར་ཤིང་གི་ཐོན་ཚད་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོ་དང་། སྲན་མ་དང་མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་གི་ཐོན་ཚད་སོ་སོ་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་གཉིས་དང་གསུམ་པ་ཡིན། གཞན་བྷ་རེ་ཟེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཕྱུགས་ལས་སྟོབས་འབྱོར་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གྲས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས། ནོར་གྱི་གྲངས་འབོར་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་གཉིས་པ་དང་། ནོར་ཤའི་ཐོན་ཚད་འཛམ་གླིང་གི་ཨང་དང་པོ་ཡིན།
བྷ་རེ་ཟེའི་གཉུག་མའི་མི་རིགས་ནི་དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མི་ཡིན་ཞིང་། དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མི་ནི་མེ་གླིང་གི་གཉུག་གནས་མི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་དུ་འཇུག་པ་དང་། ད་ལྟའི་ངོས་འཛིན་ལྟར་ན། མེ་གླིང་ལྷོ་མ་དང་མེ་གླིང་བྱང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་ཁྱབ་ཡོད། དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨྲ་ཞིང་། རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྩི་ཤིང་དང་སྐྱེ་དངོས་ཐམས་ཅད་ལ་དད་གུས་བྱེད། དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མིས་བསྐྲུན་པའི་མ་ཡ་ཤེས་རིག་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མི་ནི་ལོ་ངོ་ལྔ་སྟོང་གི་སྔོན་ནས་བཟུང་དེང་གི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོར་འཚོ་སྡོད་ཀྱི་མེ་ཁ་གསོས་ཤིང་འཛམ་གླིང་ན་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་ཤེས་རིག་བསྐྲུན།
དབྱིན་ཏེ་ཨེན་མིས་འབྲས་དང་ཀྲོ་མ་ཀྲི། སྲན་མ། ཞོག་ཁོག་མངར་མོ་དང་སུར་པན། དུ་རྩྭ་སོགས་འདེབས་གསོ་བྱས་ནས་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཞིང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་མཛད་རྗེས་བླ་མེད་བཞག་ཅིང་། ལྷག་དོན་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་ཐད་ཀྱི་མཛད་རྗེས་ནི་གསུབ་ཏུ་མེད་པར་བཞེད། མ་གཞི་འབྲས་ནི་མེ་གླིང་གི་རི་སྐྱེས་སྐྱེ་དངོས་ཤིག་ཡིན་ལ། རྗེས་ནས་མ་ཡའི་མིས་རྨོ་འདེབས་བརྒྱུད་ཐོན་ཚད་མང་པའི་འབྲུ་རིགས་ཤིག་ཏུ་གྱུར། འབྲས་ཀྱི་རིགས་མང་ཞིང་འཚོ་བཅུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཚད་མང་བས་མེ་གླིང་གི་དབྱིན་ཏེ་ཨེན་རིག་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྨང་གཞིར་གྱུར། རྗེས་ནས་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་མི་མེ་གླིང་དུ་ཐོན་རྗེས་འབྲས་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་བརྡལ་དུ་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་བཟའ་ཆས་གཙོ་བོར་གྱུར་རོ། །
བྷ་རེ་ཟེའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་སྟེ་དབྱི་ཀྭ་སུའུ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཚ་ཁུལ་བར་མའི་ནགས་ཚལ་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཞིང་།
དེ་ནི་བྷ་རེ་ཟེའི་གཞི་ཁྱོན་ཆེས་ཆེ་བའི་ནགས་ཚུལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ཡིན། སྤྱི་གླིང་དེ་བྷ་ལ་ན་ཀྲོའུ་ཡི་ལྷོ་ནུབ་རྒྱུད་དང་ཨ་གིན་ཐིན་གྱི་འབྲེལ་མཚམས་སུ་ཡོད། སྤྱི་གླིང་དེར་རིགས་མི་འདྲ་བའི་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་2000ལྷག་ཡོད་པ་དང་། གཞན་སྟོངས་ལ་ཉེ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ཀྱང་མང་པོ་མཆིས།
ཧྲིན་བྷོ་ལོ་མཛེས་རྩལ་ཁང་ནི་མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ལས་དུས་རབས་བར་མ་དང་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ནུབ་གླིང་གི་མཛེས་རྩལ་ཆུ་ཚད་མཚོན་པའི་བཤམས་སྟོན་ཁང་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། མཛེས་རྩལ་ཁང་དུ་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་སོ་སོའི་མིང་དུ་གྲགས་པའི་རི་མོ་བའི་སོར་རྩེ་ནས་འཁྲུངས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་མང་པོ་ཉར་ཡོད།
ལི་ཡེ་རེ་ནེ་ལོ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་སྐུ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་སྐུ་ལ་ངོས་འཛིན་ལ། ལི་ཡེ་རེའི་ནེ་ལོ་ཡི་ཆེས་མིང་དུ་གྲགས་པའི་མཚོན་རྟགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་བྷ་རེ་ཟེ་མི་དམངས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བྱས་ནས་ལོ་འཁོར་100ལོན་པར་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བསྐྲུན་ཞིང་། འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་སྙན་པའི་གྲགས་པ་འབར་བའི་དྲན་རྟེན་སྐུ་བརྙན་ཡང་ཡིན། 2007ལོར་འཛམ་གླིང་གི་སྐུ་བརྙན་དེ་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་བདུན་གྱི་གྲས་སུ་བདམས་ཤིང་། ལྷ་སྐུ་དེའི་མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་30ཡོད་པ་དང་། ཕྱག་ཟུང་བརྐྱངས་པའི་སྤྱིའི་རིང་ཚད་ལ་སྨི་28ཡོད།
ཡ་མཱ་ཞོན་ནགས་ཚལ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་གདོད་མ་དང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་ཆེས་པའི་ཚ་ཁུལ་གྱི་ཆར་པ་མང་པའི་ནགས་ཚལ་ཡིན། ནགས་ཚལ་དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་དང་ཚོང་ལས་ཤེས་རིག་ལ་རྒྱང་གྱེས་པས་ཀུན་གྱིས་ལུས་སེམས་ཀྱི་ངལ་དུབ་སེལ་སའི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞིང་། དེ་ལ་སའི་གོ་ལའི་གློ་བ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་བསྩལ་ཡོད།
ཡཱ་ཝོ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་ཡ་མཱ་ཞོན་གཤོང་སའི་ཆེས་ཆེ་བའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ཡིན་པར་མ་ཟད། སའི་གོ་ལའི་ལྗོན་ཤིང་གི་རིགས་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ས་ཁུལ་གྲས་ཀྱི་གཅིག་ཀྱང་ཡིན། སྤྱི་གླིང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་སྟོང་22720ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཀུན་གྱིས་ཁས་འཆེས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་འཐུས་ཚབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་པའི་ཆུ་ནག་གཙང་པོའི་(黑水河)སྐྱེ་ཁམས་མ་ལག་གཙོ་བོ་ཡིན། སྤྱི་གླིང་གིས་ཡ་མཱ་ཞོན་དང་ཡཱ་ཝོ་གཙང་པོའི་བཞུར་རྒྱུན་གྱི་གཤོང་སའི་ལྗོན་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་མང་པོ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད་པས་ཀུན་གྱིས་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་ལྷུན་ཆགས་པའི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན།
ཁཱ་པིས་ཝ་ལ་རི་བོ་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ནི་བྷ་རེ་ཟེའི་རྒྱལ་ཁབ་སྤྱི་གླིང་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྨི་གྲུ་བཞི་མ་སྟོང་1000ཡོད། སྤྱི་གླིང་དེར་གདོད་མའི་སྲོག་ཆགས་དང་རྩི་ཤིང་གི་འགྱུར་རྡོ་དང་། མིའི་རིགས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་སོགས་རྗེས་ཤུལ་468ལྷག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དཀོན་པོའི་རིགས་246ཡོད། འབྲེལ་ཡོད་དཔྱད་འབྲས་ལྟར་ན། བྲག་བརྐོས་རི་མོ་དེ་དག་ལ་ལོ་ངོ་ཁྲི་1.2ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། མེ་གླིང་ལྷོ་མའི་ལོ་རྒྱུས་ཆེས་རིང་བའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་དུ་ངོས་འཛིན།
སཱ་ཨེར་ཝ་ངྷོ་ནི་བྷ་རེ་ཟེའི་ཡུལ་སྐོར་ལྗོངས་ཁུལ་གྲགས་ཆེན་ཞིག་ཡིན། དེར་གནའ་བོའི་ཤེས་རིག་གི་གྲ་མ་ཉམས་ཤིང་ཟུར་མ་ཆག་པར་དུས་ད་ལྟའང་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གྱི་མིག་གི་དཔལ་དུ་མངོན། དེར་རྫོང་སྟུག་ཅིང་རྒྱུན་རིང་བའི་བྷ་དབྱི་ཡཱ་རིག་གནས་སོར་བཞག་བྱས་ཡོད་པར་མ་ཟད། རྔམ་བརྗིད་ལྡན་པའི་ཕོ་ཐོ་ཡའི་གནམ་བདག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཁང་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་མཛེས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱུག་པའི་བཟོ་བཀོད་མང་པོ་མཆིས།
བྷ་རེ་ཟེའི་རབ་དགའི་དུས་ཆེན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་ཆེ་བའི་རབ་དགའི་དུས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པས་སའི་གོ་ལའི་སྟེང་གི་ཆེས་རླབས་ཆེན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་དུ་དུས་ཆེན་དེ་ནི་ཟླ་གཉིས་པའི་ཟླ་དཀྱིལ་དང་ཟླ་སྨད་དུ་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དུས་ཆེན་སྟེང་ཡུལ་སྲོལ་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བའི་སྟོན་མོ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་པས་ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཆེན་བླ་ལྷག་བྱེད། དེ་ལས་སངས་པ་ཞབས་བྲོ་ལ་ཞུགས་པའི་མི་གྲངས་མང་ཞིང་འཁྲབ་སྟོན་པའི་གྱོན་པར་མི་རིགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ། འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ཡུན་རིང་བ། འཁྲབ་སྟོན་གྱི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་དུ་མས་ཕྱུག་པས་བྷ་རེ་ཟེའི་རབ་དགའི་དུས་ཆེན་གྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།
རྐང་གྲུག་ནི་བྷ་རེ་ཟེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་དམངས་ཀྱི་ཆེས་དགའ་བསུ་ཐོབ་པའི་འཚོ་བའི་གྲུབ་ཆ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་རྐང་གྲུག་འགྲན་བསྡུར་ཆེ་མ་ཆུང་མ་གསུམ་གང་ཡིན་རུང་། བྷ་རེ་ཟེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་དེ་ནི་སྤྲོ་སྣང་གིས་ཁེངས་པའི་གཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷན་འཛོམས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞིང་། ཀུན་གྱིས་མཐོང་ཆེན་དང་དགའ་བསུ་ཐོབ་པས། རྐང་གྲུག་ལ་དམངས་བྱིངས་ཀྱི་ལུས་རྩལ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་བསྩལ་ཡོད།