ད་བར་ལོ་ངོ་400ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་གཟིམ་ཁང་ཁང་རྙིང་དང་རྒྱལ་གཅེས་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨ་པ་ཨ་བློའམ་དཔོན་དྲིན་ཆེན་བཞུགས་གནས་དང་དྲན་གསོ་ཁང་། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་ཟ་ཁང་། མི་རབས་བརྒྱད་ཀྱིས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པའི་ནང་སོ་དར་རྒྱས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་བོད་སྤོས་ཁང་། བོད་ཡིག་བྲིས་གཟུགས། ཐང་ག །རྡོ་བརྐོས་སོགས་ཁྱད་ལྡན་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཆུང་གྲས་གང་མང་ཡོད། རྒྱལ་ལམ་318ཐོག་ཏུ། ལི་ཐང་རྫོང་ལི་ཐང་གནའ་གྲོང་བོད་སྡེ་13གྱི་བོད་ཁང་4000ལྷག་ནི་ཀྲུང་གོའི་བོད་སྡེ་ཁྱུ་ཚོགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན།
མིག་སྔར། དུད་སྟོང་བོད་སྡེ་ཁྱུ་ཚོགས་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་A4རིམ་པའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དེ་ལི་ཐང་རྫོང་མཁར་དུ་གནས། ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་ཆས་འཐུས་སྒོ་ཚང་ཞིང་། ཁྲོམ་ལམ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ཏུ་མགྲོན་ཁང་དང་ཟ་ཁང་། ཡུལ་སྐོར་ཚོང་རྫས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང་། ད་དུང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་གྱི་ཉེ་འགྲམ་དུ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་འབུམ་ཡག་རྩྭ་ཐང་ཆེན་མོ་དང་སྐར་ཚོགས་ལྟར་བཀྲ་བའི་མཐོ་སྒང་གི་མཚེའུ། ངོ་མཚར་སྟོང་ལྡན་གྱི་སོག་རི། བརྗིད་ཅིང་རྔམ་པའི་བྲག་དཀར་སོགས་ཀྱི་རང་བྱུང་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་ཡོད་པས། “ལྗོངས་གྲོང་གཅིག་འདྲེས། ཐོན་གྲོང་གཅིག་འདུས། གཉིས་གཏོད་གསོན་ཤུགས”ཀྱི་མ་དཔེའི་ཁུལ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཅིས་མི་ཆོག
མ་དཔེའི་ཁུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ།
ལི་ཐང་རྫོང་གིས་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དུད་སྟོང་བོད་སྡེའི་ཁྱུ་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དང་རྒྱལ་གཅེས་ཆོས་གཅེས་ཀྱི་དམག་དཔོན་ཨ་པ་ཨ་བློའམ་དཔོན་དྲིན་ཆེན་གྱི་བཞུགས་གནས། གཟིམ་ཁང་ཁང་རྙིང་(ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་ཚན་པ)སོགས་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ལ་བརྟེན་ནས། གསར་བརྗེའི་རིག་གནས་དང་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས། མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག །ཞིང་འབྲོག་རིག་གནས། བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་རིག་གནས་སོགས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་རིག་གནས་གསར་གཏོད་དང་སྤྲོ་གསེང་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ཁྲོམ་ཁུལ་བསྐྲུན་ཡོད།
ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་བཏོན་ཆེད། དུད་སྟོང་བོད་སྡེའི་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཆུང་གྲས་ཁྱུ་ཚོགས་དང་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཉམས་ལེན་ཁུལ། ཚོང་ལས་ནུས་པ་ཇེ་ལེགས་གཏོང་བ་བཅས་གཙོ་གནད་མིང་ཚིག་འགའ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན། མི་རིགས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་བོད་སྤོས་ཁང་། ལྷ་མོའི་ཟློས་གར་ཁང་། མཁའ་དབྱིངས་གྲོང་ཁྱེར་སྙན་ངག་ཁང་། དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་ཨ་པ་ཨ་བློའམ་དཔོན་དྲིན་ཆེན་གྱི་དྲན་གསོ་ཁང་སོགས་དངོས་མང་བཤམས་སྟོན་ཁང་ཆུང་གྲས་མང་པོ་བསྐྲུན་ནས། ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ལྡན་པའི་བོད་ཁང་དེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་བོད་ལུགས་གསོ་རིག །ཟློས་གར་རིག་གནས། མགུར་གླུའི་རིག་གནས་སོགས་ཕུལ་བྱུང་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་དང་འགྲེམས་སྟོན་གང་ལེགས་བྱས་ཡོད། རིག་གནས་ཉམས་ལེན་ཁྲོམ་ལམ་དུ་ཟློས་གར་དང་རྡོ་བརྐོས། འཚེམ་དྲུབ། རྫ་བཟོ། ཐང་ག །ཉན་གཟན་ནོར་གནག་འཁལ་འཐག་ཐོན་རྫས་སོགས་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གཅིག་སྡུད་འགྲེམས་སྟོན་བྱས་ནས། མི་རིགས་རིག་གནས་ཉམས་ལེན་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་། མིག་སྔར། དུད་སྟོང་བོད་སྡེའི་མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་རིག་གནས་བརྗོད་བྱ་བྱས་པའི་གནས་ཚང་དང་ཁྱད་ལྡན་ཟ་ཁང་། ཁོ་ཧྥེ་ཁང་། རིག་གནས་གསར་གཏོད་ཚོང་རྫས་ཆུང་གྲས་ཁང་སོགས་སྣ་མང་རིག་གནས་ཀྱི་སྤུས་ལེགས་རྣམ་གྲངས་72གསར་སྐྲུན་དང་ནང་འདྲེན་བྱས་ཡོད།
དུད་སྟོང་བོད་སྡེའི་འཕེལ་རྒྱས་བསམ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ལི་ཐང་རྫོང་གི་གསར་གཏོད་བློ་གྲོས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། ཚོང་འགུགས་མ་འདྲེན་དང་“གཅིག་ཆག་གཉིས་འཕྲིའི”གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་པ། ཁྱད་ལྡན་གཏམ་རྒྱུད་ཡག་པོ་བཤད་པར་བརྒྱུད། ས་གནས་དེ་གའི་མི་སེར་ལ་དངོས་མཐོང་གི་ཕན་འབྲས་ཀྱང་ཐོན་ཡོད་དེ། ཐད་ཀར་ཕན་པ་ཐོབ་མཁན་དུད་ཚང་885དང་མི་གྲངས་4439ཡོད་པ་དང་། མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་ལི་ཐང་གི་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་280ལྷག་ཐག་བཅད་ཅིང་། མི་རེར་ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་ཡོང་འབབ་སྒོར་ཁྲི་3.3བྱུང་ཡོད། མཛེས་ལྗོངས་ཁུལ་དུ་སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་གནས་ཚང་དང་ཡར་འགྲོ་གནས་ཚང་། རླུང་བསུ་གནས་ཚང་། ཚང་དབྱངས་སྤྲིན་རིམ་ཁྱད་ལྡན་གནས་ཚང་། འདམ་འཕྲད་རྫ་བཟོའི་སྒྱུ་རྩལ་ཁང་སོགས་སྔར་ཡོད་སྡོད་དམངས་10ལྷག་གིས་རང་གཉེར་ཚོང་ལས་བྱས་པར་བརྒྱུད། ལོ་རེར་ཆ་སྙོམས་བབ་འཕར་སྒོར་ཆིག་འབུམ་ལྷག་བྱུང་།
ལི་ཐང་རྫོང་གི་མཛེས་ལྗོངས་དང་གཞུང་དྲང་བབ་ཆགས་ཀྱི་མི། ཁྱད་ལྡན་ས་མཐོའི་ཐོན་རྫས་ཀྱིས་ཡིད་དབང་བཀུག་པའི་ཙེང་ལིན་ཆན་ནི་ཧུའུ་ནན་ནས་ལི་ཐང་དུ་ཡོང་སྟེ། དུད་སྟོང་བོད་སྡེ་རུ་མཐོ་སྒང་སྐྱེ་ལྡན་བཟའ་བཅའ་དང་སྨན་རྩྭའི་ཚོང་ཁང་ཞིག་གཉེར་སྐྱོང་བྱས། ལུས་ལ་བོད་ཆས་གྱོན་པའི་ཙེང་ལིན་ཆན་ལ་མཐོ་སྒང་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ། ཉིན་ལྟར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་ཡུལ་སྐོར་པ་བསུ་བཞིན། བེར་ཤ་དང་ནོར་ཤ །སྲོ་ལོ་དམར་པོ་སོགས་མཐོ་སྒང་གི་སྤུས་ལེགས་བཟའ་བཅའ་དང་སྨན་རྩྭ་སོགས་ཁྱད་རྫས་འོས་སྦྱོར་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡོང་འབབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བཤད་ཀྱི་མི་འདུག་ཀྱང་། མོས་ད་ལྟའི་འཚོ་བས་ཡིད་ཚིམ་བཞིན་འདུག་ཅེས་ལབས།
ཙེང་ལིན་ཆན་ལྟ་བུའི་ལི་ཐང་ལ་ཡིད་སྨོན་ཤོར་ནས་ལི་ཐང་དུ་ཡོང་སྟེ། དེ་རུ་ལས་གཏོད་བྱེད་མཁན་ད་དུང་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། གནས་ཚང་ཕྱེ་བ་དང་ཡུལ་སྐོར་འོས་སྦྱོར་བྱེད་པ་སོགས་ཚང་མས་དུད་སྟོང་བོད་སྡེ་རུ་རང་ངོས་ཀྱི་ལས་གནས་རེ་རྙེད་ཡོད། ལི་ཐང་རྫོང་གིས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བ་དང་། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཞབས་ཞུ་མཐོ་འདེད་གཏོང་ཐབས་ཐད་ཕན་འབྲས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་མངོན་བཞིན་ཡོད།
དུད་སྟོང་བོད་སྡེ་ལ་སྔ་རྗེས་སུ“རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྲོང་ཚོ”དང་“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་གསེང་ཁྲོམ་ཁུལ”“རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཉམས་ལེན་རྟེན་གཞི”སོགས་ཀྱི་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཅིང་། ཆེས་མཛེས་པའི་ལྗོངས་གཟིགས་ལམ་ཆེན་G318ལམ་ཐིག་ཐོག་གི་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཁྱམ་བྱེད་སར་གྱུར་ཏེ། ཉིན་རེའི་འགྲུལ་པ་མང་ཤོས་མི་ཐེངས་ཆིག་ཁྲི་ལྷག་དང་། G318དང་S227ལམ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚེ་མགོན་ཡུལ་ཤོག་དང་འཇའ་བ་ཡུལ་ཤོག་སོགས་ཤང་གྲོང་7གྱི་ཞིང་འབྲོག་མང་ཚོགས་2000ལྷག་གྱིས“འབྲོག་འགྲུལ་མཉམ་འདྲེས”དང་“ཞིང་འགྲུལ་མཉམ་འདྲེས”སོགས་ཀྱི་བྱ་ཐབས་བརྒྱུད། རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བཏང་ནས། བབ་འཕར་ཕྱུག་འགྱུར་གྱི་དམིགས་ཚད་མངོན་འགྱུར་ཡོང་བ་བྱས་ཡོད། །
ལི་ཐང་གཟིམ་ཁང་ཁྲོམ་གཞུང་།
ཡུལ་སྐོར་པས་གཟིམ་ཁང་ཁྲོམ་གཞུང་ན་སྤྲོ་འཆམ་བྱེད་བཞིན་པ།
གཟིམ་ཁང་ཁྲོམ་གཞུང་གི་སྐོར་བྲོའི་འཁྲབ་སྟོན།