ལེགས་སྨོན། 1970ལོའི་ཟླ་8པར་སྐྱེས་ཤིང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་དཀར་མཛེས་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གསེར་རྟ་རྫོང་གི་མི་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་ཚབ་མཚོན་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང་། ཁྲེང་ཏུའུ་ལེགས་སྨོན་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྒྱུད་སྤེལ་ལྟེ་གནས་ཀྱི་འགན་འཁུར་བ་བཅས་ཡིན། བགྲང་བྱ་བཅུ་ཕྲག་གི་རིང་ལ་ལེགས་སྨོན་ལགས་ཀྱིས་སི་ཁྲོན་དང་། བོད་ལྗོངས། ཀན་སུའུ། མཚོ་སྔོན། པེ་ཅིང་། ཧྲང་ཧའེ། ཀོང་ཏུང་། ཅང་སུའུ། ཧྲན་ཏུང་སོགས་རྒྱལ་ཡོངས་ས་གནས་ཁག་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་སློབ་མ་1500ལྷག་ལ་རིན་མི་དགོས་པར་མཛེས་རྩལ་སློབ་ཁྲིད་བྱས་པ་དང་། དངོས་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ལས་བོད་ཀྱི་ཐང་ག(ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས)ཡི་ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་དང་། ཁུལ་རིམ་པ། རྫོང་རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་པ་20ལྷག་ཙམ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ལ། མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི“གཉིས་གཏོད”ལམ་བུའི་ཐོག་འབད་འབུངས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་སྟེ། བྱ་སྤྱོད་དངོས་ལས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་གསལ་བཤད་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གཞི་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་ལག་བསྟར་བྱས། 2016ལོར་ཁོང་ཀྲུང་གོའི་མི་བཟང་གི་མིང་ཐོའི་གྲལ་དུ་ཚུད་པ་དང་། 2020ལོར་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་མི་སྒེར་གྱི་གཟི་བརྗིད་མཚན་སྙན་ཐོབ་ཡོད། ད་ལོའི་ཟླ་9པར། རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་མི་སྣར་བདམས།
རྒྱལ་ཡོངས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་གྱི་དཔེ་བཟང་མི་སྣ་ལེགས་སྨོན།
རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་བཅུད་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ནས་ཏང་གི་དྲིན་ལན་འཇལ།
ལེགས་སྨོན་གྱི་བརྩམས་ཆོས།
ལེགས་སྨོན་ནི་ཏང་གི་ཉི་འོད་དང་སྦྲང་ཆར་གྱི་གསོ་སྐྱོང་འོག་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་ཕུལ་བྱུང་གི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་ལས་དོན་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་གིས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་ཐང་གའི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རིགས་རིག་གནས་ཀྱི་གཙོ་གཞིའི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དྲང་བཞག་དང་ནང་དོན་དང་རྣམ་པའི་ཐད་ནས་གསར་གཏོད་མངོན་ཏེ། ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཡག་པོ་ཤོད་པ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཡག་པོ་ཤོད་པར་གཞི་ཚུགས་ནས་རིག་གནས་ཀྱི་གདེང་ཚོད་དེ་མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཉམས་འགྱུར་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་ནང་འདྲེས་པར་བྱེད་དགོས་པའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཀྲུང་གོའི་གུང་ཁྲན་ཏང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ངོ་100འཁོར་བའི་མཚམས་སུ། ཏང་ལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་བསམ་པ་དང་དྲིན་གཟོ་བའི་བསམ་པ་འཆང་བཞིན་ལེགས་སྨོན་གྱིས་ཐང་ག་ཆེན་མོའི་བརྩམས་ཆོས“གྲུ་གཟིངས་དམར་པོའི་སྙིང་སྟོབས”ཞིབ་མོས་བྲིས་ནས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བར་མ་ཟད། བརྩམས་ཆོས་དེ་རིན་མེད་ངང་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་ལ་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་བ་དང་། ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་གི་མཛོད་དཔོན་གཞོན་པ་ཀྲེང་ཆན་ཆེད་དུ་ཁྲེང་ཏུའུ་རུ་ཕེབས་ནས་ཞལ་འདེབས་འབུལ་བའི་མཛད་སྒོར་ཞུགས་ཤིང་། ཁོང་གིས་ཀྲུང་ཧྭའི་ཕུལ་བྱུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་དང་། རྒྱུན་འཛིན། བརྒྱུད་སྤེལ་བཅས་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཀྲུང་གོའི་མི་རིགས་རྟེན་རྫས་བཤམས་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཁྲི་ཡིན་པས། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལག་རྩལ་མངོན་ཡོད་ལ་དུས་རབས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ཡང་ལྡན་པའི་ཐང་གའི་བརྩམས་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་པར། དོན་སྙིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ལྡན། ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། ལེགས་སྨོན་གྱིས་བཤད་རྒྱུར། ངས་བྱེད་ཐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་སྤྱད་དེ་ཏང་གི་དྲིན་གཟོའི་བསམ་པ་མཚོན་པར་བྱེད་འདོད། ངའི་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱང་ཐང་ག་བཞེངས་པའི་ནང་ཞུགས་པ་དང་། འབྲི་བཞེངས་ཁྲོད་ང་ཚོས་ཏང་གི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་སྦྱོང་དང་། གསར་བརྗེའི་སྙིང་སྟོབས་བསྡུ་ལེན། ཀྲུང་ཧྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་མཁན་བྱེད་པའི་ཆོད་སེམས་བརྟན་དུ་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ལེགས་སྨོན་གྱིས་སྔ་རྗེས་སུ་《དགེ་རྟག་སྤྲུལ་སྐུ་དང་སྤྱི་ཁྱབ་དམག་སྤྱི་ཀྲུའུ་ཏེ་གཉིས།》དང་།《དམག་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་པ་བོད་དུ་བསྐྱོད་པ།》《སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་གི་རིན་ཐང་ལྟ་བ།》སོགས་གསར་བརྗེའི་བརྗོད་དོན་ཅན་གྱི་བརྩམས་ཆོས་200ལྷག་བྲིས་ཡོད་པ་རེད།
དུས་རབས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་མཚོན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་ལམ་བུར་བཀྲག་མདངས་འཚེར།
ལེགས་སྨོན་གྱིས་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་བྱེད་བཞིན་པ།
ལེགས་སྨོན་གྱིས་སྒྱུ་རྩལ་མི་ཚེའི་ལམ་ཁ་རུ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལག་རྩལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཐོག་ནས་རིག་གནས་ཁྲིད་སྟོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཐུན་མོང་གཞི་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་བརྟན་པོ་བཙུགས་ཡོད། འབྲི་རྩལ་སྦྱོང་བར་ཡོང་བའི་སློབ་ཕྲུག་ཅིག་ཡིན་ཕྱིན་རྒན་ལེགས་སྨོན་གྱིས་རང་ནུས་ཡོད་རྒུས་ཁྲིད་སྟོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། 1988ལོ་ནས་བཟུང་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་རི་མོའི་ཡོང་འབབ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ཁུལ་མི་འདྲ་བའི་བོད་རིགས་དང་། སོག་རིགས། ཆའང་རིགས་དང་དབྱིས་རིགས་སོགས་མི་རིགས་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་ཡོན་མི་ལེན་པར་ཐང་ག་བཞེངས་ཚུལ་ཁྲིད་པ་དང་། ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཡོད་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ལ་རོགས་རམ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད། ལེགས་སྨོན་གྱིས་དུས་རྒྱུན་དུ་སློབ་བུ་རྣམས་ལ་རི་མོ་ཁྲིད་རྒྱུ་ལས་གཞན། ད་དུང་སྤྱོད་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་མི་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་ཁ་ཏ་བསླབ་བྱའང་གནང་ནས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་དང་བླངས་པའི་ཞབས་ཞུ་རུ་ཁག་བཙུགས་པ་དང་། ཏང་གི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྲིད་ཇུས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་ཏེ། ས་གནས་སྡོད་དམངས་ལ་རང་ནུས་ཀྱིས་ལྕོགས་ཐུབ་པའི་བྱ་བ་བསྒྲུབས་ཏེ། བྱིས་པ་ཚོར་སྡེ་ཁུལ་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ཁྲོད་བདེ་སྐྱིད་ཚོར་དུ་བཅུག་པ་དང་། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་ཉེ་བའི་སྒོ་ནས་ཁོང་ལ་ཨ་ཕ་ལེགས་སྨོན་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད། 2014ལོར་ལེགས་སྨོན་གྱིས་ཁྲེང་ཏུའུ་ལེགས་སྨོན་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྒྱུད་སྤེལ་ལྟེ་གནས་བཙུགས་པ་དང་།
རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྒྱུད་སྤེལ་ལྟེ་གནས་དེ་སྔ་རྗེས་སུ་སི་ཁྲོན་དཀར་མཛེས་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭའི་ཐང་གའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་སློབ་ཕྱིའི་སློབ་ཁྲིད་ས་ཚིགས་དང་། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཀྱི་ཐང་ག(ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ལུགས)ལྟ་སྦྱོང་རྟེན་གཞི། སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྲད་པའི་ལེགས་སྨོན་ཐང་གའི་རི་མོའི་རྩལ་ནུས་མཁས་ཅན་ལས་དོན་ཁང་བཅས་སུ་གྱུར་ཡོད། 2022ལོ་ནས་2023ལོ་བར་ཁྲེང་ཏུའུ་ལེགས་སྨོན་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྒྱུད་སྤེལ་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་སྤྱི་ཕན་གསོ་སྦྱོང་ཐེངས་82བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་ནས་ཡོང་བའི་གསོ་སྦྱོང་ནང་ཞུགས་མཁན་སློབ་མ་མི་ཐེངས་3380ཟིན་ཡོད། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་གི་འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་མཁན་རྟོག་ཞིབ་སློབ་སྦྱོང་ཚོགས་པའི་རུ་མི་290ལྷག་ལ་སྣེ་ལེན་བྱས་པ་དང་། འཚམས་འདྲིར་ཕེབས་མཁན་མི་25600ལྷག་ཟིན་ཡོད།
ལེགས་སྨོན་གྱིས་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་བཞིན་པ།
འདུམ་འགྲིག་གི་ལས་ལ་གཞོལ་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་བྱ་གཞག་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
འགལ་ཟླ་དང་རྩོད་གཞི་འདུམ་འགྲིག་བྱེད་པར་གཅེས་སེམས་ཡོད་དགོས་པ་དང་། སྙིང་གཏམ་ཤོད་རེས་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད། ངང་རྒྱུད་རིང་པོ་དང་དེ་བས་སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་དགོས་ཞེས་ལེགས་སྨོན་གྱིས་བཤད། མང་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཁྲེང་ཏུའུ་རུ་ནད་བསྟེན་པ་དང་། ཁང་པ་གླ་བ། བྱིས་པ་སློབ་གྲྭར་འགྲིམས་པ་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་སྒྲུབ་སྐབས་སྐད་བརྡ་མི་འཕྲོད་པའི་དབང་གིས་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་ཁོ་ཚོར་སྔར་ལས་མགྱོགས་ཤིང་ལེགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་རོགས་རམ་བྱེད་ཆེད། ལེགས་སྨོན་གྱིས་དུས་ངེས་མེད་དུ་རོགས་བྱེད་ཅི་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ལ། འདུམ་སྒྲིག་བྱེད་ཐབས་ཐད་ནས། ཁོང་གིས་སྣེ་མང་མཉམ་བཅོས་དང་། ཕྱོགས་མང་མཉམ་འགུལ། མཉམ་ཤུགས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་རྩ་དོན་ལྟར། ལག་ལེན་ཁྲོད་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་ཏེ། འདུམ་སྒྲིག་བྱ་བ་ནི་སེམས་མདུད་གྲོལ་དགོས་པའི་ལས་ཞིག་རེད་ཟེར། ལོ་འདི་དག་གི་རིང་ལ། ལེགས་སྨོན་འགལ་བ་དང་རྩོད་གླེང་འདུམ་སྒྲིག་གི་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་འཆམ་མཐུན་མི་སྣ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་བརྟན་སྲུང་དང་འགན་འཁྲི་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།
དུས་མཚུངས་སུ་ཁོང་གནས་སའི་ཅི་ཧྥུའུ་སྡེ་ཁུལ་གྱིས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བར་འདུམ་ཁང་བཙུགས་པ་དང་། ཆེད་མངགས་གདན་ཞུའི་འདུམ་འགྲིག་པ་ཡིན་པའི་ལེགས་སྨོན་གྱིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་ཐོན་བྱ་གཞག་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུ་ཕུལ། གླེང་རིན་ཡོད་པ་ཞིག་ནི། ལེགས་སྨོན་གནས་སའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་བར་འདུམ་ཁང་ད་དུང་“ཧྥེང་ཆའོ་ཡི་ཉམས་མྱོང་། སི་ཁྲོན་གྱི་ལག་ལེན།”དཔེ་མཚོན་དུ་བརྩིས་ནས་ཁྱབ་གདལ་དུ་བཏང་ལ། ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་དང་། མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར། ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་སོགས་རིམ་ཁག་སྨྱན་སྦྱོར་གྱིས་གསར་འགོད་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད། །
ལེགས་སྨོན་གྱིས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་གསར་རྩོམ་བྱེད་བཞིན་པ།