བོད་ཀྱི་ན་གཞོན་མདོ་འཛིན་པ་མཚོ་མོ་སྐྱིད་ནི་དུས་རབས་གོང་མའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུའི་སྨད་དུ་གནམ་འོག་གི་རྨ་ཆུའི་དགུ་ཁུགས་དང་པོ་སྟེ། མཛོད་དགེ་ཐང་སྐོར་གྱི་འབྲོག་ཁྱིམ་ཞིག་ཏུ་ཚེ་སྲོག་གི་མྱུ་གུ་འབུས་ཤིང། 1998ལོ་ནས་བཟུང་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་སོགས་རིམ་བཞིན་འགྲིམས་ཏེ། སྤྱི་ལོ་2016ལོར་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ནས་བོད་རིག་པའི་ཆེད་ལས་ཀྱི་རབ་འབྱམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སློབ་ཐོན་དམ་བཅའ་བཞག་ཅིང་། དཔྱད་འབྲས་ལ《འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོའི་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་དགོངས་པར་དཔྱད་པ།》ཞེས་པ་བརྩམས། ཞིབ་འཇུག་སློབ་མའི་སྐབས་སུ《བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་དགའི་མེ་ལོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་རིན་ཐང་རགས་ཙམ་གླེང་བ།》ཞེས་པ《ཨ་མདོ་ཞིབ་འཇུག》ཏུ་བཀོད། 《གངས་རྒྱན་མེ་ཏོག》སོགས་སུ་སྙན་ངག་གཙོས་པའི་བརྩམས་ཆོས་འགའ་རེ་སྤེལ་མྱོང་། སློབ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དུ་གངས་ཅན་མཐོ་སྒང་ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་གྱི་མདོ་འཛིན་དང་ལེ་ཚན་རྩོམ་སྒྲིག །ལོ་ཙཱ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་གཉེར་མུས་ཡིན།
དྲི་བ་དང་པོ། ཁྱེད་རང་གི་སློབ་སྦྱོང་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དང་ལས་ཞུགས་མ་བྱས་གོང་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་མདོ་འཛིན་གྱི་ལས་ཀར་བཟུང་བའི་ལྟ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ།
ལན། ལས་ཞུགས་མ་བྱས་སྔོན། ཕ་ཡུལ་ཐང་སྐོར་ནས་ལོ་རེར་ལོ་སར་གྱི་རིག་རྩལ་སྤྲོ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད་པར་མདོ་འཛིན་ཐེངས་འགར་བྱས་མྱོང་ལ། ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ནས་དངོས་གཞི་འདོན་པའི་སྐབས་སུ་སྒྲོན་སྟེགས་བུམ་པ་རྟགས་མ་ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གྱེར་འདོན་འགྲན་སྡུར་ཞིག་ཡོད་པར་ཐེངས་གཉིས་ལ་ཞུགས་མྱོང་། སྐབས་དེར་མོ་ལོ་གཞོན་དུས་རེད། གར་སྟེགས་སྟེང་ནས་གཏམ་བཤད་པ་དང་སྙན་ངག་གྱེར་འདོན་བྱེད་པ་ནི་སྤོབས་པ་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ལས། མདོ་འཛིན་གྱི་ལས་རིགས་དང་མདོ་འཛིན་པ་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་དོ་སྣང་བྱས་མྱོང་མེད། དེ་བས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་གསར་འགོད་དང་མདོ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་འདི་འདྲ་ལས་རྒྱུ་ཡིད་ལའང་དྲན་མྱོང་མེད།
ལས་ཤིག་ཡོད་ན་ལམ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པ་བཞིན། མི་ཚེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གདམ་གསེས་འདི་ལ་ནམ་རྒྱུན་ལས་དབང་གིས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། 2015ལོའི་དཔྱིད་ཀར། ད་ལྟའི་ལས་གྲོགས་མཁའ་འགྲོ་ཚེ་རིང་ལགས་ཀྱིས་ང་རང་བཙལ་ནས། ཁྱེད་རང་ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་དུ་ཡོང་སྟེ། གངས་ཅན་མཐོ་སྒང་ཞེས་པའི་ལེ་ཚན་ཞིག་ཡོད་པའི་མདོ་འཛིན་པར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་པའི་མོས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་བྱུང་། ཉིན་དེ་ནི་ལས་གྲོགས་མཁའ་འགྲོ་ཚེ་རིང་དང་མཇལ་ནས་ཁ་བརྡ་བྱེད་ཐེངས་ཐོག་མ་ཡིན། སྐབས་དེར་ངས་ལྷོ་ནུབ་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་ན་ཞིབ་འཇུག་ལོ་རིམ་གཉིས་པ་འདོན་བཞིན་ཡོད། མཐར་ཕྱིན་དཔྱད་རྩོམ་འབྲི་བ་སོགས་ལ་བྲེལ་བ་ཅུང་ཆེ་ཡང་། ཚོད་ལྟ་ཞིག་བྱས་ན་འགྲིག་འདུག་སྙམ་ནས་མོས་པ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན།
གངས་ཅན་མཐོ་སྒང་ལེ་ཚན་གྱི་མདོ་འཛིན་པར་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཉིན། མི་ཚེའི་ཁྲོད་གདོང་ལ་བྱུགས་རྫས་དེ་འདྲ་མང་པོ་བྱུགས་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་ལ། གློག་འོད་ཆེམ་ཆེམ་འཕྲོ་བའི་བསྒྲགས་གཏོང་ཁང་དུ་འཛུལ་ཐེངས་ཀྱང་དང་པོ་ཡིན། དེ་དག་ལས་ཀྱང་བརྗེད་ཐབས་བྲལ་བ་ནི། ལྷམ་ཕྱི་རྟིང་མཐོན་པོ་ཅན་ཞིག་གྱོན་ནས་བསྒྲགས་གཏོང་ཁང་དུ་ཆུ་ཚོད་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ལ་ཡར་ལངས་ཏེ། སྐད་ཆ་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་བཤད་རྗེས་ཀྱི་ཐང་ཆད་པའི་རྣམ་པ་དེ་རེད། ཉིན་དེར། མདོ་འཛིན་པ་ནི་གློག་འོད་དང་གདོང་གི་བྱུགས་རྫས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་གཉེར་མཁན་ཞིག་མིན་པ་གཞི་ནས་རྟོགས། ཆུ་ཚོད་ལྔ་དྲུག་རེར་ཡར་ལངས་ནས་སྐར་མ་ལྔ་དྲུག་ཅིག་གི་ནང་དོན་བཤད་པར་བརྟེན་ནས། བློ་ཕམ་མྱོང་། མུ་མཐུད་དུ་ཚོད་ལྟ་བྱེད་འདོད་མེད་པར་གྱུར་མྱོང་། འོན་ཀྱང་། བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་ནས་ལས་དབང་གིས་ང་ལ་བཀོད་སྒྲིག་གནང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། ད་ལྟའི་བར་དུ་བྱ་བ་འདི་ལས་མཚམས་བཞག་མེད།
དྲི་བ་གཉིས་པ། ཁྱེད་རང་མདོ་འཛིན་གྱི་ལས་ཀ་འདི་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ཚོད་ག་ཚོད་འགོར་བ་དང་ཁྱེད་རང་ལས་ཀར་འདིར་ཞུགས་པ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་གང་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ།
ལན། དངོས་སྦྱོང་བྱས་པའི་དུས་ཚོད་བརྩིས་ན་ངས་བྱ་བ་འདི་ལས་ནས་མི་ལོ་དགུ་ལྷག་འདས་སོང་། དེའི་རིང་ལ། ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་གངས་ཅན་མཐོ་སྒང་ལེ་ཚན་གྱི་མདོ་འཛིན་དང་། ལེ་ཚན་རྩོམ་སྒྲིག །ལོ་ཙཱ། ད་དུང་ཡུལ་དངོས་སུ་སོང་ནས་གསར་འགོད་བྱེད་པ་སོགས་ལས་དང་ལས་མུས་ཡིན། མི་ལོ་དགུའི་རིང་ལ་བརྙན་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ང་ནི་ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་མདོ་འཛིན་པ་མཚོ་མོ་སྐྱིད་ཡིན་ཞེས་ཐེངས་རྫོགས་མེད་ཅིག་ལ་བཤད་མྱོང་སྟེ། དང་ཐོག་བསྒྲགས་གཏོང་ཁང་དུ་འཛུལ་དུས་འཆར་ངོས་ཀྱི་ཡི་གེར་ལྟ་ཆོག་ཀྱང་། སྐར་མ་ལྔ་དྲུག་ཅིག་གི་ནང་དོན་ཆུ་ཚོད་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ལ་བཤད་དགོས། ཡུལ་དངོས་སུ་གསར་འགོད་ལ་འགྲོ་དུས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བྲིས་ནས་ཁྲིགས་སེར་བཞག་ཡོད་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཉུང་ཉུང་དག་བློར་མི་ཟིན་པར་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་དུ་གྱུར་མྱོང་། སྐབས་དེར་ཆེས་ངོ་གནོངས་དགོས་པ་ཞིག་ནི་བརྙན་ལེན་པ་སོགས་ཀྱི་ལས་གྲོགས་ཚོ་རེད། ངས་ནམ་རྒྱུན་སྐད་ཆ་ཉུང་ཉུང་ཞིག་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་བཤད་ནས་ཁོ་ཚོའི་གསེར་ལས་ལྷག་པའི་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་བཏང་ཡོད། རིམ་བཞིན་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་གྲ་སྒྲིག་གང་ལེགས་བྱས་ཤིང་། བཤད་བྱའི་ནང་དོན་ཡང་རང་གིས་བྲིས་ཏེ། སྔོན་དང་བསྡུར་ན་བསྐྱར་བཤད་བྱེད་ཐེངས་ཇེ་ཉུང་ལ་གྱུར།
མདོ་འཛིན་གྱི་བྱ་བ་ལས་གཞན། ངས་ལོ་ཙཱ་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་གི་ལེ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་རང་གིས་སྒྱུར་ན་ལེ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ལ་ཆ་རྒྱུས་ཇེ་ཡོད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། བསྒྲགས་གཏོང་ཁང་གི་ནང་ནས་ཁ་ལ་བྱང་བར་ཕན་ཆེན་པོ་ཐོགས་ལ། ས་མིང་ཆུ་མིང་དང་མི་མིང་སོགས་སྒྱུར་དུས། ས་གནས་ཀྱི་མི་ལ་འདྲི་བ་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། ནམ་རྒྱུན་གྲོགས་པོ་ངོ་ཤེས་ཚོར་དཀའ་ལས་གཏོད་བཞིན་ཡོད་དེ། ཐེངས་འགར། སྤྱི་གཉེར་ཁང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་ཀྱི་མིང་ཁོ་ཚོ་རང་གིས་ཅི་ལྟར་བཀོལ་བཞིན་ཡོད་པ་མི་ཤེས་པས། གྲོགས་པོ་ལ་ལ་ཆེད་དུ་སྤྱི་གཉེར་ཁང་དང་མགྲོན་ཁང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ཁར་སོང་ནས་སྒོ་བྱང་པར་བླངས་ཏེ་བསྐུར་ཡོང་བ་རེད། ས་ཆ་རེ་ལ་མིང་རེ་ཡོད། ས་ཆ་དེ་ཡི་དཔོན་དང་འབངས་ལ་ཡང་རང་གི་མིང་རེ་ཡོད། རི་ཀླུང་ཐང་གསུམ་ལ་ཡང་རང་གི་མིང་རེ་ཡོད། མིང་དེ་འདྲ་ཐོགས་དོན་ནི་ས་ཆ་དེའི་ཕྱི་སྣོད་འཇིག་རྟེན་དང་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། མིང་དེ་ཕར་མི་རིགས་གཞན་གྱི་ཡི་གེར་བསྒྱུར་བ་གང་། ཕྱིར་རང་གི་སྐད་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་དུས་གང་འདོད་དུ་ཁ་ནང་ལ་ཅི་ཡོང་ཞིག་བསྒྱུར་ནས། དངུལ་ལེན་ཐབས་བྱེད་པ་དང་ལས་འགན་འགྲུབ་ཐབས་བྱེད་པ་ནི་སྨད་ཚོང་བྱས་ནས་དངུལ་ལེན་ཐབས་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པར་འདོད་པས། ལེ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པར་མཐོང་ཆེན་དང་ནན་ཏན་བླ་ལྷག་བྱས་པ་ཡིན། སྤྱིར་ལོ་ཙཱ་བྱེད་པ་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་ཆུ་ཚད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་ལ། ལས་ཀའི་རྣམ་འགྱུར་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ལོ་ཙཱའི་དགོས་དབང་གིས་དཔེ་ཆ་སྐོར་ཞིག་མི་ཀློག་ཐབས་མེད་དུ་གྱུར་ཏེ། ལེ་ལོ་དང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ཤོར་བའི་དུས་ཚོད་ཅུང་ཙམ་ཇེ་ཉུང་དུ་ཕྱིན།
གཞན་ད་དུང་ལེ་ཚན་རྩོམ་སྒྲིག་དང་ལེ་ཚན་གྱི་བརྙན་སྒྲིག་སྦྱོར་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལེ་ཚན་གྱི་བརྙན་ཕབ་སྐྲུན་བྱེད་དུས་མཉམ་འཇོག་དགོས་པ་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་ཤེས་པར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག །ཡུལ་དངོས་ཀྱི་གདོང་གི་རྣམ་འགྱུར་གཅིག་གིས་ཀྱང་བརྙན་དུམ་ཧྲིལ་པོ་རེ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཕྲད་ན། ཐེངས་རྗེས་མར་གནད་དོན་དེ་འདྲ་ཕལ་ཆེར་མི་འབྱུང་སྟེ། འོབས་སུ་ཐེངས་གཅིག་ལྷུང་ན་ཤེས་རབ་ཐེངས་གཅིག་འཕེལ་ཞེས་པ་ནང་བཞིན་རེད། ལེ་ཚན་ཞིག་ལས་པ་ནི་མི་གཅིག་གིས་འགྲུབ་པ་ཞིག་མིན་པས། ལས་གྲོགས་ཚོ་ལ་འགྲིག་མོ་མཐུན་པོ་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་རེད། ཡོན་ཚད་དང་ལས་ཀའི་ཆུ་ཚད་ལམ་སང་ཇེ་བཟང་དུ་གཏོང་ཆོག་པ་ཞིག་མིན་ཡང་། རང་འགན་རང་ནུས་ཅི་ལྕོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ཆོག་པས། ལས་འགན་འགྲུབ་ཐབས་བྱས་ཏེ་ལས་གྲོགས་ཚོར་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་བཏང་བ་རྩ་བ་ནས་མེད།
མི་ལོ་དགུ་ཡི་རིང་ལ། བརྙན་མིག་བརྒྱུད་ནས་གཞན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་གླེང་ཡོད། ཁོང་རྣམ་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གླེང་བ་བརྒྱུད་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཚོ་བ་ནི་སྐྱ་རེས་སྔོ་རེས་ཡིན་པའི་གནས་ལུགས་ཅུང་ཟད་རྟོགས། ནང་སྒོས་སུ་གཞོན་པའི་ལང་ཚོ་ཞེས་པའི་ཆེད་སྒྲིག་ལེ་ཚན་སྐབས་གཉིས་ལས་པ་བརྒྱུད་ནས། ཕུགས་བསམ་འཚོལ་སྙེག་གི་སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པའི་ན་གཞོན་སྐོར་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་ཕུགས་ཀྱི་འདུན་མ་གླེང་བ་ཡིན་ཏེ། ཨ་མའི་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་དགའ་ལྡན་ཁྲི་ལ་བདག་པོ་མེད་ཅེས་པ་བཞིན། གཞོན་པའི་ལང་ཚོ་ལ་རེ་བའི་འོད་སྣང་ལྡན་པ་དང་། རེ་བའི་འོད་སྣང་གིས་ཕ་ཡུལ་ལུང་པ་སྲུང་ནས་ཡོད་པའི་ན་གཞོན་དེ་དག་གི་གཏམ་རྒྱུད་གླེང་བར་དཀའ་མོའི་ཚེགས་དང་དཀོན་མོའི་དུས་ཚོད་ཇི་འདྲ་ཕུད་ཀྱང་དཀའ་སྣང་ཡོད་མ་མྱོང་། རྟག་གུས་བརྩོན་པ་མ་བཏང་ན་མི་འགྲུབ་བྱ་བ་མེད་ཅེས་པ་བཞིན། ཁོང་རྣམ་པས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་པ་མཐོང་དུས། རང་ཉིད་དགའ་བའི་ལས་ལ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱས་ན་བསམ་དོན་ཆོས་བཞིན་འགྲུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཤིག་རྙེད་ཡོང་།
མདོར་ན། ལས་རིགས་འདིར་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་ཁྲོད། གློག་འོད་དང་བྱུགས་རྫས། གཞན་གྱི་མིག་ལམ་དུ་ཕྱི་ཚུལ་ངོམ་འདོད་ཀྱི་བློ་བཅས་བླངས་ཤུལ་ནས། སྙིང་ཉེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་བློ་དཀར་པོས་གླེང་འདོད་ན། ཕར་གྱི་བྲག་ལ་མི་ཐོགས་པ་ཞིག་དང་ཚུར་གྱི་འདམ་ལ་མི་ལྷུང་བ་ཞིག་བྱ་དཀའ་ཡང་། རང་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མོས་པ་ལ་འཛད་མཐའ་མེད་པའི་བརྩི་བཀུར་བྱ་བའི་བློ་ནི་གཏན་དུ་གནས་དགོས་ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བཞིན། མི་ལོ་དགུ་ནི་བྲེལ་བའི་ཁྲོད་ནས་འདས་ཤིང་། མ་འོངས་པར་ལས་ཀའི་བྲེལ་བ་ཇེ་ཆེ་དང་ལས་ཀའི་ཁྲོད་ཀྱི་དཀའ་སྣང་དང་སུན་སྣང་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བའི་སྨོན་ལམ་འདེབས། །