ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་ཆེས་རྒྱུན་མཐོང་གི་རི་མོ་ཞིག་གི་བཟོ་རྩལ་ལ་བྱ་ཞིང་། རི་མོ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་ནས་རྩ་བ་རྒྱས་ཤིང་རྩེ་མོ་སྨིན་པའི་སྐུད་པ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་རི་མོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས། དེ་ཐོག་མར་གང་ཞིག་ནས་སྲོལ་དར་ཚུལ་དང་། བར་དུ་ལུགས་གང་ལ་གཏོགས་པ། མཐར་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་འཛིན་ཡོང་བ་སོགས་གཞུང་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་འཆད་སྟངས་ཤིག་ནི་དེ་སྔོན་བྱུང་མེད་པར་སྙམ། བོད་རིགས་ཀྱི་འབྲོག་དམངས་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དེ་ཐུ་གུ་དང་། འུར་རྡོ། སྒོ་ཕྱུགས་ཀྱི་སྐེ་ཐག་སོགས་ཀྱི་ངོས་སུ་ཕབ་ནས་དེ་ལ་ཐུ་གུ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་དང་། འུར་རྡོ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ། སྐེ་ཐག་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་ཞེས་སྲུང་བ་དང་རྒྱན་ཆ་གཅིག་ཆོག་བྱས་ནས་འདོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འདི་ལ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་དང་། ཆུ་མྱིག་དགུ་བསྒྲིགས། ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་སོགས་འབྲི་ཚུལ་དུ་མ་ཞིག་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་བྱ་བ་དང་གཅིག་པ་རེད།
དེ་ཡང་དེང་གི་ཆར་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོའི་བཟོ་རྩལ་འདི་ནི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན་པ་རིམ་གྱིས་ཤེས་བཞིན་ཡོད་ནའང་། དེའི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། རིག་གནས་མཚོན་དོན། བཟོ་རྩལ་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་དང་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མཁན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བར་མ་ཟད་ཕལ་ཆེར་མེད་པའི་ཚོད་དུ་སྣང་། འོན་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་གཟིའི་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་ཆུ་མིག་ཅེས་པར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མཁན་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཆུ་མིག་ཅེས་པ་ནི་ཁྲ་ཆུང་མིག་དང་དོན་གཅིག་པར་བཞེད་མཁན་དང་། ཡང་ན་ཆུ་མིག་བྱ་བ་ནི་ཁྱུང་མིག་ཏུ་འགྲེལ་རྒྱག་མཁན་དང་། རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གསུང་ལས་རིན་པོ་ཆེ་འགྱུར་མིག་དགུ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་གཟི་ཆུ་མིག་དགུ་པར་ངོས་བཟུང་ནས་འགྲེལ་རྒྱག་མཁན་སོགས་ཁར་ཁེར་རེ་བྱུང་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རིན་པོ་ཆེ་གཟིའི་རི་མོ་ཁོ་ན་གཞིར་བཟུང་ཞིང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡིན་པ་ལས་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་གྱི་རི་མོ་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཆེར་མེད་པར་སྙམ་མོ། །
འོ་ན་ང་ཚོས་རིག་གནས་ཐ་དད་ཀྱི་འགྲན་རྩོད་དང་ཆོས་རྒྱུད་གྲུབ་མཐའ་གང་གིས་ཀྱང་འཐེན་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་མ་ཤོར་བའི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རི་མོ་འདིའི་བཟོ་སྟངས་དང་། ཁ་དོག།།མཚོན་དོན་སོགས་རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རིག་གནས་དག་ལ་རྩར་གཅོད་ལེགས་པོ་ཞིག་བྱ་ཐུབ་ཚེ། འདི་ལས་སུས་ཀྱང་བཟོ་བཅོས་མ་ཐེབས་པའི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་ནས་བརྒྱུད་པའི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཀྱི་ངོ་གདོང་བདེན་པ་རེའང་མཐོང་ཐུབ་ན་ཆོག་པར་སྙམ་པས། གཤམ་དུ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོའི་མཚོན་དོན་དང་། ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས། རིག་གནས་སྙིང་དོན་སོགས་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་དཔྱད་པ་ལ་ཐོག་མར་ང་ཚོས་ཏུན་ཧོང་གནའ་ཡིག་ལས་བཙན་མོ་སད་མ་ཀར་གྱི་གླུ་འཕྲིན་གྱི་དུམ་ཚན་ཞིག་གི་གཏམ་གྱི་མགོ་སློང་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་དེ་ནས་རེ་རེ་བཞིན་གསེད་བཀྲོལ་བྱའོ། །
དེ་ཡང་ཏུན་ཧོང་གནའ་ཡིག་ལས་བཙན་མོ་སད་མ་ཀར་གྱིས་ཞང་ཞུང་དབང་དུ་བསྡུ་རྒྱུའི་ལྐོག་འཕྲིན་གྱི་གླུ་ཚིག་དེའི་ནང་དུ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་དང་འབྲེལ་བའི་དཔྱད་གཞིའི་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཐོན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ནྀ་གོད་ལན་དང་། སའྀ་ནི་ཤེལ་མྱྀག་གཉིས། ག་མྱྀ་ནི་གྱྀ་གོ་ལྟ། ཞེས་པ་ཞིག་འཁོད་ཡོད་ལ། ཚིག་དུམ་དེར་བརྡ་བཀྲོལ་བྱས་པ་ནི་གཉའ་གོང་དཀོན་མཆོག་ཚེ་བརྟན་གྱིས་བརྩམས་པའི་བརྡ་རྙིང་ཡིག་ཆའི་ཚིག་དོན་ཀུན་ཁྲོལ་སོགས་ཏུན་ཧོང་གནའ་ཡིག་གི་ཚིག་འགྲེལ་དུ་མ་ལས། གོད་ལན་བྱ་བ་ནི་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཞིང་། ཤེལ་མྱྀག་ཅེས་པ་ནི་སའི་ཆུ་མིག་གི་དོན་རེད། ག་མྱྀ་ནི་གྱྀ་གོ་ལྟ་ཞེས་པ་ནི་སུ་ཡིས་ཕན་ཚུན་སྦྲེལ་ཐུབ་མིན་ལྟ་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འཇུག་ཚུལ་སོགས་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཚིག་དུམ་དེ་གོ་བདེར་ཕབ་པ་ནི་གོང་གི་ཡིག་ཚང་དག་ལས། དགུ་ཚིགས་ནི་རྒྱལ་མོ་དང་། །ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས། །
སུ་ཡིས་ནི་སྦྲེལ་ཐུབ་ལྟ། །ཞེས་བྲིས་ཡོད་ལ། ཚིག་དུམ་འདི་ནི་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བའི་ཐོག་མའི་ཀུན་སློང་གི་འབྱུང་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་། ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་གསང་བ་བརྟོལ་བྱེད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུའང་རེད། དེ་ལ་བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་དུས་སྐབས་ནས་བཟུང་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་སྦྲེལ་བའི་རིག་གནས་སམ་སྣང་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་གོང་གི་ཚིག་དུམ་ལས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། ང་ཚོས་སྣང་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་གཞི་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་བའི་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དེའང་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་དང་། ལྷག་པར་དུ་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་སྦྲེལ་བའི་རིག་གནས་སྣང་ཚུལ་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་ནས་དར་བའི་མཚོན་དོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་དད་མོས་སམ་ཡང་ན་རིག་གནས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དེ་ཡང་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་སྦྲེལ་ཐུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་མ་ཟད། ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་ཞེས་པའི་མིང་ཡང་དེ་ལྟར་ཐོགས་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་པ་དེ་རེད།
འོ་ན་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཤད་དཀའ་མོད་འོན་ཀྱང་ང་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་ཆུ་མིག་ལྐུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་གནམ་གྱི་རྒྱུ་སྐར་མི་མཐོང་བའི་ཆུ་མིག་ལ་ཟེར་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། དེའི་ཤུགས་ལས་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་ཐུབ་ཅིང་། གལ་ཏེ་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གིས་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་མ་མཐོང་ཚེ་དེའི་ནུས་པ་རྒུད་ནས་ལྐུགས་འགྲོ་བ་དང་། ས་ཡི་ཆུ་མིག་གིས་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་མཐོང་ཚེ་ད་གཟོད་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གི་ནུས་པ་མངོན་དུ་ཕྱུང་ཐུབ་པའི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་ཞིག་ཀྱང་བསྟན་ཡོད། གཞན་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་གི་གཞུང་སོགས་ལས་བཤད་པའི་གནམ་ལ་སྐར་མ་རྀ་ཥྀ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་སྐར་དེ་འཆར་བ་དང་དེའི་འོད་ཟེར་ཕོག་ཚད་ཀྱི་ས་ཡི་ཆུ་མིག་དང་གཙང་བོ་སོགས་སྨན་ཆར་དུ་འགྱུར་འགྲོ་ཚུལ་དེས་ཀྱང་གནམ་གྱི་སྐར་མ་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཞིག་ལྡན་པ་དེ་ར་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་བོ། །
དེས་ན་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་བྱ་བ་ནི་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་སྦྲེལ་བའི་དོན་དུ་འགྲེལ་ནའང་འགལ་བ་སྤུ་ཙམ་མེད་པར་མ་ཟད། དེ་ཡིས་གནམ་ས་ཁ་སྤྲོད་དང་ཡང་ན་གནམ་ས་གའུ་ཁ་སྦྱོར་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་ཞིག་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་ནི་སྲུང་བ་དང་བཅོས་ཀའི་ནུས་པ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩི་སྲོལ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མཐར་དེད་ན་གནས་ལུགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཡང་ང་ཚོས་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དང་རྒྱུ་ཆའི་ངོས་ནས་དཔྱད་ན། ཆུ་མིག་དགུ་སྒྲིལ་ནི་ཐོག་མར་རི་མོ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་དུ་རི་མོ་དཀར་པོ་དེ་སྐུད་པ་དཀར་པོའི་མཚོན་པ་དང་ནག་པོ་དེ་སྐུད་པ་ནག་པོའི་མཚོན་པར་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དེ་འུར་རྡོ་དང་། ཐག་པ། རྫ་ཆས། སྐེ་ལུང་སོགས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་ཞིག་གི་ངོས་སུ་ཕབ་པ་རེད། དེས་ན་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་དཀར་ནག་གཉིས་ནི་མཛེས་རིས་ཀྱི་ཆ་རྐྱང་བ་མཚོན་བྱེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དེ་ཡང་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། དུས་རབས་དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་མཚམས་སུ་བརྩམས་པར་གྲགས་པའི་སྟོད་ལྷ་རབས་སམ་ཡོ་ག་ལྷ་གྱེས་ཅན་ཞེས་པའི་ཡིག་ཚང་དེ་ལས་བོད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས་ཚུལ་འཆད་སྐབས། གནམ་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་ཁང་རིམ་ཁང་དུ་ཡས་ཕུབ། ས་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་གདན་རིམ་གདན་དུ་མས་གཏིང་། གནམ་ས་གའུ་ཁ་སྦྱོར་དེའི་ནང་དུ་འོད་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་སྲིད། དཀར་པོ་ཡོད་ཀྱི་ཁ་འཛིན། ནག་པོ་མེད་ཀྱི་ཁ་འཛིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལས། སྲིད་པའི་ལྷ་རྗེ་ཁ་དང་སྐྱོལ་མེད་བྱ་བ་སྲིད། ཞེས་འཁོད་པ་ལྟར། ཁ་དོག་དཀར་ནག་གཉིས་ནི་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་ལས་སྲིད་པའི་རིགས་རྒྱུད་གྲོལ་བ་ལྟ་བུ་རེད།
ང་ཚོས་འདི་ལྟར་དཔྱད་པ་རགས་མོ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཐུབ་པ་ནི། དེ་ཡང་གནམ་གྱི་དགུ་ཚིགས་དང་ས་ཡི་ཆུ་མིག་གཉིས་སྦྲེལ་བས་གནམ་ས་ཁ་སྤྲོད་དམ་གནམ་ས་གའུ་ཁ་སྦྱོར་མཚོན་ཞིང་དེའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། དེའི་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་མཚོན་ཞིང་དེའི་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་པས། མདོར་ན་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་འདིའི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་གྱི་གསང་བ་གལ་ཆེན་ཞིག་མཚོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་མོ། །
གཞན་ཡང་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཆབ་མདོ་ཁ་རུབ་ས་འོག་ནས་བུད་པའི་མཚེ་གཟུགས་རྫ་མའི་ངོས་ཀྱི་རི་མོ་དང་། ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་རྒྱུག་སྟངས་དེ་གཉིས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་གི་དཔེ་ལྟར་སོང་གཤིས། གལ་ཏེ་རྫ་ཁོག་མཚེ་གཟུགས་མའི་རི་མོ་དེ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོར་ཁེལ་ཚེ་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་འདི་ལའང་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པས། དེ་ནི་ཆུ་མིག་དགུ་སྦྲེལ་གྱི་རི་མོ་དེ་བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་དུས་སྐབས་ནས་དར་བ་དང་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་མཚོན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ཚུལ་གྱི་དཔྱད་གཞི་གལ་ཆེན་ཞིག་རེད་སྙམ་མོ། །