སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་ལྷག་པར་དུ་ཁམས་བྲིས་སམ་སྡེ་བྲིས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་འདི་ནི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་ཞིང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། 2008ལོའི་ཟླ་བ་6པའི་ཚེས་7ཉིན་སྡེ་བྲིས་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་ཁྱབ་ཁང་གིས་ཐེངས་གཉིས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཀྱི་མིང་ཐོ་ནང་བཀོད་པ་རེད། སྡེ་བྲིས་ཀྱི་ཡོང་ཁུངས་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་དུ་ལོ་ཆེན་བེེ་རོ་ཙ་ན་བསྟན་འགྲོའི་དོན་དུ་མདོ་ཁམས་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་དུ་ཕེབས་ནས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཕྱག་སྲོལ་མ་ལུས་པར་སྤེལ། དབུས་ཕྱོགས་སུ་ཕེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱག་སྨྱུག་ནམ་མཁར་མཆོད་དེ་མགོན་པོ་ཚོགས་བདག་ལ་གཉེར་ཁ་བཅོལ། མ་འོངས་པར་སྐལ་ལྡན་ལས་འཕྲོ་ཅན་ཞིག་གི་ལག་ཏུ་འབྱོར་ཏེ་ཁོང་གི་ཕྱག་བྲིས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་སྤེལ་ནུས་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེ་ཀུ་སེའི་ཡུལ་དུ་ཕྱག་སྨྱུག་ཞིག་འཐོར་ནས་བྲིས་ཁུངས་དར་སྲོལ་ལྟར་ན། སྡེ་དགེའི་ཕྱོགས་སུ་ཐུ་མའི་བྲིས་རྒྱུན་དར་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་1200ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཡིན།
དེ་ནས་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་ཟློས་གར་དུ་བརྗོད་པ་སྡེ་དགེའི་རྒྱལ་རབས་བཅུ་པ་(ཁྲི་རབས་བཞི་པ)ཁྲི་ཆེན་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དུས་(1641—1712)ནས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་དུ་པར་ཤིང་བརྐོས་པར་བཞེད དེ་ཡང་ཁྲི་ཆེན་སངས་རྒྱས་བསྟན་པས་སྦྱིན་བདག་མཛད་ནས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་ཕོ་སྤྲེལ་(1704)ལོར་སྡེ་དགེ་ལྕགས་ར་ཐུབ་བསྟན་ནོར་བུའི་གླིང་གི་རྫོང་ཆེན་བསམ་འགྲུབ་རྩེར་《 འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་》
སྐད་རིགས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སུམ་ཕབ་མ་པར་དུ་བརྐོས། པར་ཤིང་འདི་ནི་མིག་སྔར་སྡེ་དགེའི་པར་གཞི་ལས་ཆེས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་པར་ཤིང་ཡིན་པ་མ་ཟད། པར་ལེབ་ཀྱི་བཟོ་སྟངས་དང་༌། ལཉྩའི་ཡི་གེ སཾསྐྲཏའི་ཡི་གེདབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་གསུམ་ཡང་སྤྱིའི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་པར་གཞི་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པས་ལོ་ངོ་320ཡར་སྔོན་ནས་ཁམས་བྲིས་སམ་སྡེ་བྲིས་ནི་བོད་ཡུལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ཡིག་གཟུགས་ཤིག་ཆགས་ཚར་ཡོད་པ་མཚོན་ནུས་སོ། །
དེ་ནས་མི་དབང་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་སྡེ་དགེའི་ས་སྐྱོང་རྒྱལ་རབས་བཅུ་གཉིས་པ་(ཁྲི་རབས་དྲུག་པ)ཆོས་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཚེ་རིང་(1678—1738) གིས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་(སྤྱི་ལོ་1717)ལོར་གངས་ཅན་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་ཀྱི་ཤིང་བརྐོས་པར་གཞིའི་བང་མཛོད་ཆེན་མོ་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོ་བཀྲ་ཤིས་སྒོ་མང་བཞེངས་ནས། རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་པར་གཞི་ཐོག་མར་བཞེངས་པའི་ལེགས་བྱས་ཆེན་པོ་འདིའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ཆོལ་གསུམ་གྱི་ཡིག་མཁན་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་བཞི་བཅུ་ལྷག་ཁམས་སྡེ་དགེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་དུ་བསྡུས་ཏེ་ཐུ་མི་གཉིས་པ་༧ཀརྨ་སི་ཏུ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་དམ་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཟུང་གིས་སྔོན་གྱི་ཚད་ལྡན་ཡིག་དཔེ་དང་ཐིག་བཤད་སོགས་ལ་ཞིབ་གཟིགས་གནང་ཞིང༌། ཡིག་མཁན་ཀུན་གྱི་བྲིས་ཀྱི་ལེགས་ཆ་བླངས། ཁོང་རང་ཉིད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ལཉྩ་དང་ཝརྟུའི་བརྟག་གཉིས་སོགས་ཀྱི་འབྲི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་མཁྱེན་པས། སྐབས་དེའི་གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་གྱི་ཡི་གེའི་མཁན་པོར་གྲགས་པ་ཀུན་གྱི་བྲིས་ལ་ཞིབ་བསྡུར་ནན་པོ་གནང༌། ཆ་ཚད་དང་མཛེས་ཉམས་གཉིས་ལྡན་གྱི་གཟབ་ཤར་འབྲི་ཚུལ་རང་རྐང་ཚུགས་པར་གསར་དུ་གཏོད། བྲིས་གཟུགས་རྣམས་གཅིག་གྱུར་མཛད་ནས་རྒྱལ་བའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་དཔར་རྩ་བརྐོས། བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་གཟུགས་རིས་སྒྱུ་རྩལ་ལས་སྡེ་བྲིས་ཅེས་པའི་བྲིས་རྒྱུན་ངོ་མཚར་ཅན་འདི་སྲོལ་དུ་གཏོད་པ་ཡིན། ཕྱིས་སུ་ཁམས་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟབ་མའི་འབྲི་ཚུལ་ལ་སྡེ་བྲིས་ཀྱིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ནས་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ཤིན་ཏུ་དར་ཁྱབ་ཕྱིན་ཡོད།
དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་བརྗོད་པ་སྡེ་བྲིས་ཅེས་པ་ཞིག་དང༌། བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚན་བརྗོད་པ་ཡིག་གཟུགས་ཀུན་གྱི་ལེགས་ཆ་བཏུས་ཏེ་བསྡེབས་པས་སྡེབ་བྲིས་ཅེས་བརྗོད་སྲོལ་གཉིས་མཆིས། བྲིས་རྒྱུན་འདི་ཉིད་སྡེ་དགེའི་ས་སྐྱོང་རིམ་བྱོན་དང་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ལྔའི་དགོན་སྡེ་སོགས་ལ་གཙོ་བོ་དར་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རྒྱུན་འཛིན་ཟམ་མ་ཆད་པར་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་༧སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཁུ་དབོན་ནས་ཞུ་ཆེན་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་ཆེན་སོགས་ལ་བརྒྱུད། དེ་ནས་མཁྱེན་ཀོང་མཆོག་གསུམ་སོགས། དེ་ནས་འཇུ་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོ་དང་སྡེ་དགེའི་ས་སྐྱོང་རིམ་བྱོན་སོགས། དེ་ནས་ཀེ་སྲིབ་ཨ་ཚང་སོགས། དེ་ནས་དིས་ཆུང་བླ་མ་བློ་ཆོས་སོགས། དེ་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་བཞད་རྗེས་སུ་ཡང་བསྐྱར་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་དམངས་ཁྲོད། དེ་བཞིན་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བོད་ཡིག་སློབ་གྲྭར་སོགས་སུ་བརྒྱུད་ནས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པས་སྡེ་དགེའི་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ནི་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༨ལོའི་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༡༤ཉིན་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། ད་ལྟའང་རྒྱུན་འཛིན་པའི་ཡིག་མཁན་བར་མ་ཆད་པ་རྒན་བྱང་དགའ་སོགས་ལྡན་པས་རིག་དངོས་ཤུལ་བཞག་འདི་གསོན་ཉམས་ལྡན་པར་གནས་ཡོད།
ཡང་སི་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ནས་མཁྱེན་ཀོང་མཆོག་གསུམ་སོགས་ལ་བརྒྱུད་པ་གོང་གསལ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་གསོ་རིག་དང་བྲིས་ལ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་གྲོང་ཉིན་ཀརྨ་ཚེ་དཔལ་དང་མ་ཧཱ་པཎྜི་ཏ་རྒྱ་མཁར་བསོད་ནམས་དཔལ་གྲུབ་དང་རྒྱ་མཁར་བཀྲ་ཚེ་སོགས་ལ་བརྒྱུད། དེ་ནས་རྨུགས་སངས་མཁར་ཚ་བླ་མ་ཚེ་རིང་ངམ་མཁས་དབང་འཇམ་དཔལ་བཟང་པོ་(1901—1985)དང༌། དེ་ནས་གྲུབ་དབང་པདྨ་ནོར་བུ་དང་གྱང་ཁང་སྤྲུལ་སྐུ་ཐུབ་བཟང་། དེ་ནས་རྒྱ་མཁར་མགོན་རྣམ་དང་ཀུ་སེ་སྨན་པ་དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་སོགས། དཀོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ནས་བྲིས་བརྐོས་པ་འཇམ་གྲགས་སོགས་ད་ཡོད་ཀུ་སེའི་བྲིས་པ་རྣམས་ལའོ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཉིན་ཀརྨ་ཚེ་དཔལ་ནས་བྱུང་བའི་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ལ་སྡེ་བྲིས་གསར་མའམ་ཀུ་བྲིས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད། སྡེ་བྲིས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་འདི་ཡང་མཁྱེན་ཀོང་རྣམ་གསུམ་རྗེས་སུ་གསེར་ལྡན་འབྲི་ཆུའི་ཉིན་སྲིབ་གཉིས་ལ་བྲིས་རྒྱུན་གྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གྱེས་ནས་དར་ཡོད་དེ། གྲོང་ཉིན་ཀརྨ་ཚེ་དཔལ་གྱི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་ཀུ་སེའི་ཡུལ་དུ་གཙོ་བོ་དར་བ་དང༌། ཀེ་སྲིབ་ཨ་ཚང་སོགས་ཀྱི་བྲིས་རྒྱུན་ནི་གཙོ་བོ་སྡེ་དགེའི་ཉིན་མོ་ཏེ་ལྕགས་ར་ཨ་ལོ་དགོན་ཆེན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེང་སོགས་སུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་བྱུང་ཡོད།
དེང་དུས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དང་སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་མཐོང་ཆེན་འོག་ཁམས་པའི་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་གླིང་གནས་མཆོག་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་དུ་བཙུགས་པར་བརྟེན་སྡེ་དགེའི་རིག་གནས་ཚོགས་པའི་སྡེ་བྲིས་ཚོགས་པ་བཙུགས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡེ་བྲིས་ཕྱག་རྒྱུན་གྱི་ཆུ་བོ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་གཅིག་གྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ལ་འགྱུར་བཞིན་མཆིས།
དེ་ལྟར་སྡེ་བྲིས་འདི་ལ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་དང་། གཉིས་ནི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ལྡན་པ། གསུམ་ནི་རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་ལྡན་པ་བཅས་གསུམ་མོ། །
ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་ནི་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བཅུ་ཕྲག་རིག་གཞུང་ཀུན་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆུ་རྒྱུན་རིང་མོ་ལས་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་བཅོ་བརྒྱད་ཙམ་ནས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་མདོ་ཁམས་སྡེ་དགེའི་ཕྱོགས་སུ་དར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པས་སྐབས་དེར་སྡེ་དགེའི་མཚར་སྡུག་འོད་སྟོང་ལྡན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཚོན་ཐུབ་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ནི་སྡེ་བྲིས་ཅེས་ཕ་བོད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ཀུན་གྱི་མཛེས་ཉམས་ལེགས་ཆ་བཏུས་ནས་ཆ་ཚད་བསྡེབས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་འདི་ལ་མ་ཆོས་ཉེར་གཅིག་དང་བུ་ཆོས་བཅུ་དྲུག སྤྱི་ཆོས་གསུམ་སྟེ་ཆོས་བཞི་བཅུའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་ལྡན་པས་ད་ལྟ་སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་རིན་པོ་ཆེའི་དཔར་གཞི་དང་༧སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་གྱི་བཀའ་འགྱུར་གསེར་བྲིས་སོགས་ལ་ཞིབ་ཏུ་གཟིགས་པས་རྟོགས་ཐུབ། དེ་ལྟར་སྡེ་བྲིས་ནི་དབུ་ཅན་དང་ཚུགས་རིང༌། གཞུང་བྲིས་ཚུགས་ཐུང༌། འབྲུ་ཚ། འཁྱུག་བྲིས་སོགས་ཡིག་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་བྲིས་གཟུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་ཞིང་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་བྲིས་གཟུགས་ཤིག་ཆགས་ཡོད།
རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་ནི་སྡེ་བྲིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་སྡེ་དགེའི་པར་གཞིའི་པར་རྩ་བཀོད་པ་ནས་བཟུང་སྨྱུ་གུ་དང་། སྣག་ཚ། ཤོག་བུ་བཟོ་སྟངས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་དཔར་ཤིང་གི་ཤེས་བྱ་སོགས་ཡིག་མཁན་ཞིག་གིས་མཁྱེན་དགོས་པའི་འབྲེལ་ཡོད་ཤེས་བྱ་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང༌། གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཕལ་མོ་ཆེ་སྡེ་དགེའི་པར་ཁང་ཆོས་མཛོད་ཆེན་མོར་དུ་ཚུད་ཡོད་པས་བཅུ་ཕྲག་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤེས་བྱ་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱུང་བ་སོགས་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་རིན་ཐང་ཚད་མེད་ལྡན་ཡོད།
德格藏文书法藏语称为“德真”,是在涉藏地区广为流行的一种传统藏文字书写艺术。德格藏文书法经历了由楷书到行书、草书的演变过程,已有七百多年的发展历史。与卫藏、安多等地藏文书法不同的是,德格藏文书法的楷书、草书独具风格特色。线条遒劲,字头舒放,布局精巧,结体疏密得当,其楷书、行书、草书等不同书体均具有轻快而劲健、凝重而灵动、舒放而练达的风格特色。2008年6月7日,四川省德格县申报的藏文书法(德格藏文书法)经中华人民共和国国务院批准列入第二批国家级非物质文化遗产名录。
藏文书法体系中的“康智”(德格书法,也写“德真”),缘于大译师毗卢遮那。对整个藏文化功德巨大的大译师毗卢遮那,于8世纪来到多康嘉绒地区,将大圆满法脉完整传播至此。离开康巴地区即将返回时,大师把笔抛向天空,托管护法象鼻天,并发愿未来拿到此笔的有缘人能够弘扬他的书法传承。其中一支笔落在多康德格境内的古泽一带,从而兴起书法,据此德格地区兴起吞弥书法,至今已有1200多年的历史。
之后,被誉为鸠若·鲁益坚赞化身的第十代德格土司即第四代法王赤钦松吉登巴(1641—1712年)在位时,古德格地区开始兴起经版雕刻。赤钦亲自主持并出资,于藏历十二胜生周木阳猴年(1704年)在龚垭土登诺布林的城堡桑珠则(今龚垭寺),雕刻了三种文字通版的《圣般若波罗蜜多八千颂》(也称《三体合璧般若八千颂》),是目前德格印经院所藏年代较早的经版,属国家级文物,也是镇院之宝。这套经版板式独特,兰札体、天成体、乌金体三种文体书法精湛而有别于当时其他地方的书法风格,由此不难看出,早在320年前就已经形成了不同于其他地区藏文书法特点的“康智”或“德真”书法流派。
第十二代德格土司即第六代法王——曲甲·登巴泽仁(1678—1738年),于藏历十二胜生周(1729年)开始新建藏族十明文化典籍木刻印版之宝藏——德格印经院吉祥多门大法库,缘于雕刻《甘珠尔》这一伟大盛事,土司从五省涉藏地区邀请了四十多位顶尖书法家汇集于德格伦珠顶,由其王师(精通梵藏书法艺术的第二吞弥)噶玛·司徒·登毕宁协,即司徒·确吉迥勒尊者主持,细致参照过去的珍贵书法字帖和书法资料,萃取这些书法家各自的精湛之处,集合藏族聚居地区各书法流派的优秀特点,新创了度量与精美并重且自成流派的书法字体,以此作为刻稿雕刻了德格版《甘珠尔》木刻印版。也是从那个时代开始,德格书法(德真或德智,以下简称德智)对整个康巴地区的书写风格产生了深远的影响,并广为流传。
德格书法即德真的名称,来义有二:一是根据地域分属,称为“德真”;二是根据书法特点,鉴于其书写风格集各种书法之优点而称为“德真”(第二种“德”有集萃的意思)。
德真这一书法流源,主要流传于历代德格土司官方和本地五大教派各寺院为主的德格区域,至今源流不断而仍有传承。德格书法还从司徒·确吉迥勒叔侄传承至大校对师楚晨仁青等,后传至钦哲、康楚、秋林等,再传至居·米旁蒋扬朗嘉加措和历代德格土司等,传至格苏·阿聪等,又传至迪琼·喇嘛洛曲等。后于改革开放春风抚过后,再次兴起于各派寺院和民间。同时,四川省藏文学校建校后也得到了广泛传播。德格藏文书法即德智于2008年8月14日,被列入国家级非物质文化遗产名录,现在以雄呷老师等为首的书法家作为主要传承者,依然传承着这一书法体系。
从司徒·确吉迥勒到钦康秋三位大师的传承如上。此后又传至精通医学、书法的大学者仲宁·噶玛泽巴和玛哈班智达·嘉喀·索朗巴珠、嘉喀·扎西等,再到木松·卡察喇嘛·泽仁(智者蒋巴松波1901—1985年),又到竹旺·贝诺和蒋康活佛·土松,继而至嘉喀·甘朗和古泽医生根秋多吉等。根秋多吉又传给江永扎巴等古泽的书法和雕版传承人。目前,由仲宁·噶玛泽巴传下来的这一脉被称为“新德真”或“古真”。德格藏文书法在钦康秋三位智者之后,于金沙江两岸形成了两大源流。仲宁·噶玛泽巴所传主要在古泽一带流传,格苏·阿聪等所传主要在金沙江以东的德格龚垭、阿罗、更庆伦珠顶等地盛行。
而今在甘孜州和德格县的高度重视下,借由康巴文化研究院成立于善地德格之缘,德格县文联属下的德格书法协会也应运而生,德格藏文书法的两大源流,正在形成汇入一海的新境象。
德格书法有三大价值:一是历史价值,二是艺术价值,三是文化价值。
从历史价值而言,证明了在涉藏州(县)十明文化兴衰的历史长河中,从十七、十八世纪开始,十明文化在德格得到兴盛并大放异彩。
从艺术价值而言,德格书法集粹涉藏地区各大书法流派的优点并重整度量而自成一派,是具有二十一母法、十六子法、三共法等四十个字法特点的珍贵艺术价值。而这些只要对德格印经院的《甘珠尔》经版和司徒·确吉迥勒亲自书写的金汁抄写版《甘珠尔》细加观察和研究就能发现。德格书法有鸟金和簇仁、宏智簇通、珠察、秋智丰富的书写体,具备不同于其他书法流派的独特风格,形成了独树一帜的书法体系。
从文化价值而言,德格书法自创立并成为德格木刻经版刻稿的特定字体以来,与其相关联的笔、墨、纸的制作知识和木刻版的相关知识等,也成了一名合格的德格书法传承人需要具备的知识和技能。随之,整个雪域藏文化的很多珍贵部分被制成印版藏于德格印经院,故而对整个十明文化的传承和保护都起到了巨大作用。