ཁམས་པའི་རིག་གནས་བང་མཛོད་དུ་གྲགས་པའི་སྡེ་དགེ་རྫོང་ནི་འཛམ་གླིང་དཔའ་བོའི་དྭངས་རྩེ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན་ལ། འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་གྱི་ཡང་རྩེ་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་གི་དར་ཡུལ་སྔ་ཤོས་ཀྱང་ཡིན། བསིལ་ལྡན་ལྗོངས་ཀྱི་རི་ཀླུང་ཁྲོད་ནས་དཔའ་བོའི་རྟོགས་བརྗོད་དར། རྩྭ་ཐང་འབྲོག་པའི་ངག་རྒྱུན་སྙན་མོས་གནའ་བོའི་སྙན་རྩོམ་གྱེར། ང་ཚོས་རིག་གནས་ཀྱི་གཞི་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུངས་སྙེག་སྐབས། སྡེ་དགེ་ནི་གླིང་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་ཕ་ས་ཕ་ཡུལ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་འདི་འབྱུང་ས་དང་། དར་ས། འཕེལ་ས་སོགས་ཀྱང་ཡིན་པ་རྩོད་མེད་དུ་མཐོང་། བོད་མི་རིགས་ཀྱིས་མིའི་རིགས་ལ་ཕུལ་བའི་མཉམ་སྤྱོད་དུ་རུང་པའི་རིན་བྲལ་གྱི་རིག་གནས་བང་མཛོད་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་གླིང་གེ་སར་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་རིག་གནས་གྲགས་རྟགས་བཏོད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ་ཕྱིར་བལྟས་ཐེངས་གཅིག་བྱས་ན། སྤྱིའི་ཆ་ནས་དུས་སྐབས་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་པར་འདོད་དེ།

སྡེ་དགེ་ཡ་དེང་དང་ཨ་ཕྱུག་གྲོང་གསར།
དཔྱོད་ཤེས་སྔོན་མཐོང་ཇུས་ལེགས་བཏིངས།
གྲགས་ཅན་ཟོང་རྟགས་ཟབ་མོ་བསྐྲུན།
གླིང་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་འབྱུང་ཁུངས་བསྙེག་ཚེ། སྡེ་དགེ་ནི་གླིང་གེ་སར་གྱི་ངོ་མཚར་གཏམ་རྒྱུད་དང་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོའི་འགོ་ཁུངས་ཡིན་པས་ཡུལ་འདི་ནི་མ་གླེང་ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་མཆོག་ཅིག་ཡིན་པ་རེད།
གླིང་གེ་སར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱས་ཏེ་དུས་རབས་གོང་མའི་དུས་མཇུག་ལ་སླེབས་དུས། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་བོད་རིག་པའི་སྡེ་ཁག་གི་ཁྲོད་དུ་གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་སྐོར་ལ་བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། མཐོང་སྣེ་མི་གཅིག་ལ་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་གླེང་ཕྱོགས་མང་པོའི་ཁྲོད་ནས་འཁྲུངས་ཡུལ་དངོས་གང་ཡིན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐད་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་གྱུར།
རྒྱལ་ནང་དུ་འཁྲུངས་ཡུལ་སྡེ་དགེ་ཨ་ཕྱུག་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེའི་ཁྲོད་དུ་ཡང་ཤེས་ཡོན་པ་འགའ་རེས་སྡེ་དགེའི་འགུ་ཟི་དང་། སེར་ཤུལ་བྱང་པ་སོགས་གནའ་བོའི་གླིང་ཚང་རྒྱལ་པོའི་མངའ་ཁོངས་དག་ཡིན་པར་འདོད་པའི་གླེང་ཕྱོགས་གཅིག་དང་། མགོ་ལོག་ཁུལ་དར་ལག་རྫོང་གི་དར་ས་ནག་ལུང་པ་ཡིན་པའི་གླེང་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་གཉིས་བྱུང་། དེའི་ཁར་ད་དུང་མཚོ་སྔོན་ཙོང་ཆུའི་འབབ་རྒྱུན་གྱི་ཙོང་ཁ་རྒྱལ་པོའི་སྐོར་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་མིན་བོད་ལྗོངས་བྱང་ཐང་དང་། ལྷ་སའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ལུང་པ་འགའ་རེ་ཡིན་པར་བཞེད་མཁན་སོགས་ཀྱང་མང་དུ་བྱུང་།
ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སོག་པོའི་མཁས་པ་དག་གིས་གླིང་གེ་སར་གྱི་དངོས་ཡོད་དཔེ་གཞི་དེ་སུང་བྱང་མའི་སྐབས་ཀྱི་ཙོང་ཁའི་རྒྱལ་སྲས་ཡིན་པར་འདོད་པས། འཁྲུངས་ཡུལ་ཀྱང་དེང་གི་མཚོ་སྔོན་ཞིང་ཆེན་ཙོང་ཆུའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟི་ལིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང་། ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་བོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་ཚོས་གེ་སར་འཁྲུངས་ཡུལ་ཁམས་བྱང་རྒྱུད་ཀྱི་གླིང་ཡུལ་སྟེ་སི་ཁྲོན་དང་མཚོ་སྔོན་འདྲེས་མཚམས་སུ་ཡིན་པར་བཞེད། འཇར་མན་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རིག་གནས་མཁས་པ་དག་གིས་ཀ་ཤི་སྨིར་སྦལ་ཏི་ནས་གེ་སར་སྒྲུང་དར་བའི་ལྟ་བ་འཛིན་ལ། ཨུ་རུ་སུའི་མཁས་དབང་རོ་ནེ་ཧུ་སོགས་ཀྱིས་གེ་སར་ནི་མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་བྱང་ཤར་ཀན་སུའུ་དང་མཚོ་སྔོན་འདྲེས་མཚམས་སུ་བྱུང་བ་རེད་སོགས་བཞེད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་པ་རེད། དེ་ནི་མཁས་པ་སོ་སོའི་ལག་སོན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་མ་མཚུངས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་གི་ལངས་ཕྱོགས་མི་གཅིག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཅིག་གྱུར་ལྟ་བ་དང་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་ཆགས་མ་ཐུབ།
གོང་གསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དམིགས་ནས་ང་རང་སྔོན་ཆད་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གེ་སར་ལས་དོན་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་ཆུང་གི་འགོ་འཛིན་དང་། དཀར་མཛེས་ཁུལ་གེ་སར་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཟོ་རྒྱུའི་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་རིང་། སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་ལྟེ་བ་བྱས་པའི་ཁམས་བྱང་གི་རྫོང་ཁག་དག་གླིང་གེ་སར་རིག་གནས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་དང་ཆབས་ཅིག །རྒྱལ་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་རིག་གཞུང་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་ནས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ལ་གཞི་འཛིན་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐུན་མོང་ངོས་འཛིན་ལ་བརྩི་འཇོག་སྒོས། རིག་གཞུང་ཞིབ་བསྡུར་ཐེངས་མང་པོར་བྱས་པར་བརྒྱུད། གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཐད་ལ་ངེས་གཏན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་གསལ་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་བྱས། དེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གནས་སྤོབས་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་དང་ས་ཁོངས་རིག་གནས་ཀྱི་མཚོན་རྟགས་བརྟན་པོ་ཆགས་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
དེ་ནས་བཟུང་སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། རང་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་དང་མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ལག་རྩལ་བརྒྱུད་རིམ་ལྡན་པའི་ངང་གསེད་བཀྲོལ་དང་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ནས། རིག་གནས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་མཉམ་འདྲེས་མཉམ་སྐུལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབད་བརྩོན་དང་། རིག་གནས་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་སྔོག་འདོན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་རྟགས་མཚན་དང་། ཁྱད་ལྡན་ཡུལ་སྐོར་སྤུས་རྟགས་བཏོད་དེ་ས་གནས་དེ་གའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་སྐུལ་འདེད་བཏང་།
ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་ལ། སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ལ་བརྟེན་ནས། མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་དང་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་མཉམ་འདྲེས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་རྒྱུན་མཐུད་བྱས་ཏེ། གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་གྲགས་རྟགས་མ་ལག་འཛུགས་སྐྱོང་ལ་སྐུལ་འདེད་ཤུགས་ཆེན་བཏང་ནས། རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་ནས་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ཐོན་ལས་ཅན་དུ་སྒྱུར་བའི་གོམ་པ་ཐོག་མར་སྤོས། གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་གྲགས་རྟགས་འདི་སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་རིག་གནས་དར་སྤེལ་གྱི་སྒུལ་ཤུགས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། གླིང་གེ་སར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་ལ་དུས་རབས་གསར་པའི་གར་སྟེགས་སུ་གཟི་འོད་འཕྲོ་ཞིང་གསོན་ཤུགས་མངོན་པར་བྱས།
གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་བཏོད་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོའི་རིག་རྒྱུན་སྲུང་སྐྱོང་དང་། མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་གསོན་ཉམས་སུ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་པའི་འགན་འཁྲི་ཏན་ཏིག་གིས་འཁུར་བ་ཡིན་ལ། མི་རིགས་ཁག་བར་གྱི་འབྲེལ་འདྲིས་དང་འགྲོ་འོང་། མཉམ་འདྲེས་བཅས་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བ་དང་། ས་གནས་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་ལས་རིགས་བསྒྱུར་བཅོས་རིམ་སྤོར་ལ་ཤུགས་སྣོན། སྡེ་དགེའི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་ཚད་མཐོའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་ལག་ལེན་དངོས་ལས་ར་སྤྲོད་ཐོབ་པ་རེད་ལ། རིག་གནས་ཀྱི་རིན་ཐང་དང་དམངས་འཚོའི་རིན་ཐང་། ས་ཁོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རིན་ཐང་ཡང་གཏིང་ཟབ་ལྡན་པའང་ལག་ལེན་གྱིས་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་སོགས་ཨ་ཕྱུག་གི་གླིང་གེ་སར་འཁྲུངས་ཡུལ་གྱི་རིག་གནས་སྒྱུ་རྩལ་དུས་སྟོན་ལ་ཕེབས་བཞིན་པ།
གནའ་བརྟག་ཁུངས་འཚོལ་རིག་པས་དཔྱད།
འཁྲུལ་མེད་ཡང་དག་དཔང་རྟགས་བརྟན།
གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་བདེན་དཔང་།
གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་། གཡུལ་ས། གླིང་ཚང་གི་གནའ་ཤུལ་སོགས་རྒྱ་བོད་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཚགས་སུ་གསལ་པོ་བཀོད་ཡོད་པ་དང་། གླིང་ཚང་གི་ཕོ་བྲང་སེང་འབྲུག་སྟག་རྩེའི་གནའ་ཤུལ་སོགས་སྡེ་དགེ་འགུ་ཟི་ཡུལ་ཚོའི་མངའ་ཁོངས་སུ་ད་ལྟའི་བར་དུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ལ་མ་ཉམས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དན་རྟགས་ཡིན།
སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་ཨ་ཕྱུག་ནས་རྫོགས་ཆེན། ཁྲོ་བ་སོགས་ཁྲོ་ལའི་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་འབྲོག་ཁུལ་དང་། རྫོང་སར་ནས་ལྕང་ར། འཁོར་ལོ་མདོ་སོགས་རོང་ཁུལ་སོགས་རྫོང་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་གནའ་ཤུལ་དང་དམངས་ཁྲོད་གཏམ་རྒྱུད་དག་ལས། གནས་འདི་ནི་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་རྨང་གཞི་གཏིང་ཟབ་ལ་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད།
སྡེ་དགེའི་གྲོང་གསེབ་ཀྱི་ས་མིང་དང་འབྲེལ་ཡོད་རྗེས་ཤུལ་སོ་གསུམ་དང་། དེ་བཞིན་དགོན་སྡེ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གིས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་གླིང་གེ་སར་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་རིག་དངོས་སོགས་ལས། སྡེ་དགེ་རྫོང་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་གེ་སར་རིག་གནས་དར་སའི་ས་ཁུལ་ཁྲོད་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་ཐོན་ཁོངས་ཀྱི་མ་ལག་གྲུབ་ཡོད།

ཚད་ལྡན་ཡིག་ཚགས་ཀྱི་བདེན་དཔང་།
《 གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་》དུ། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེ་ས་སྐྱིད་སོས་(ལྕི་སོས་དང་། སྐྱི་སོས་ཀྱི་འབྲི་སྲོལ་ཡང་འདུག)ཡག་གི་ཁ་མདོ་ཡིན་པ་གསལ་ལ། ཡུལ་དེའི་ས་དབྱིབས་ལ་ཆུ་གཉིས་ཆབ་མ་བརྡབ་འདྲ། །བྲག་གཉིས་མདའ་སྒྲོ་གཤིབ་འདྲ། །སྤང་གཉིས་བལ་སྟན་བཏིང་འདྲ། །མདུན་རི་ཁྱུང་ཚང་གཉན་པོ་ཡོད། །རྒྱབ་རི་བྲག་སྔོན་གཡུ་རྩེ་ཡོད། །གཡས་རི་སྟག་མོ་རྔམ་འཁྲུག་ཡོད། །གཡོན་རི་མདུང་རྩེ་དམར་པོ་ཡོད་ཅེས་བཀོད་པ་བཞིན། ད་ལྟའི་ཨ་ཕྱུག་གི་སྐྱིད་སོས་ཡག་གི་ཁ་མདོ་དང་གཉིས་མེད་ཆ་འགྲིག་ཏུ་མཛངས་འཕྲོད་པ་རེད།
《 རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་》སོགས་རྒྱ་བོད་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་མང་པོའི་ནང་དུའང་བདེན་དཔང་གསལ་པོ་བྱས་ཡོད།
དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པར་བྱོན་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་པོ་སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱི《 པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པར་བསྐྱོན་པའི་དྲིས་ལན》དང་། འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འབུམ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ་བྲག་ངོས་ཀྱི་སྐུ་རྗེས་དང་། བུ་སྣོད་སྦས་ཤུལ། ཞབས་རྗེས་སོགས་མང་དུ་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་ཡུལ་འདིར་ཤིན་ཏུ་མཐུན།
《 པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པར་བསྐྱོན་པའི་དྲིས་ལན》ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་གྲགས་ཅན《བསྟན་པ་སྤྱིའི་ཆོས་འབྱུང་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་》སོགས་ཞིབ་འཇུག་གི་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡིན་ལ། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་དང་ཕན་ཚུན་ཁ་གསབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་དཔང་རྟགས་ཁུངས་བཙན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་གི་ར་སྤྲོད།
༢༠༠༢ལོར། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་མཁས་ཅན་ཉི་ཤུ་ལྷག་གིས་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པར་བརྒྱུད། གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་སྡེ་དགེ་རྫོང་ཨ་ཕྱུག་གྲོང་རྡལ་གྱི་སྐྱིད་སོས་ཡག་གི་ཁ་མདོ་ཡིན་པ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་བ་དང་། ཡུལ་འདིའི་རི་དབྱིབས་དང་ས་བབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དག་《གླིང་སྒྲུང་》དུ་བརྗོད་པའི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པ་རེད།
སྐབས་དེའི་ཀྲུང་དབྱང་ཆབ་སྲིད་ཅུས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་རྒྱལ་དོན་ཨུ་ཡོན། ཀྲུང་གོའི་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་ཡོན་ཀྲང་གི་འགན་བཞེས་པ་ལི་ཐིའེ་ཡིང་གིས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་དུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་སྐབས་དགའ་སྤྲོའི་ངང་གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་ཕྱག་བྲིས་བསྩལ་བ་རེད།
སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཡོངས་གེ་སར་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན། སྐད་གྲགས་ཅན་གྱི་གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་མཁས་ཅན་དབྱང་ཨེན་ཧུང་གིས་སྡེ་དགེ་ནས་གེ་སར་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་རྗེས། སྡེ་དགེ་རྫོང་ལ་སྡེ་དགེ་གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཞེས་པའི་མཚན་བྱང་གནང་སྟེ། རྫོང་དེར་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་སྤུས་ལྡན་གྲགས་རྟགས་གཏོད་རྒྱུར་སྐུལ་མ་གནང་བ་རེད།

སྡེ་དགེ་རྫོང་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་མཉམ་འབྲེལ་ལྷན་ཚོགས་གེ་སར་རྗེས་ཤུལ་བརྟག་དཔྱད་ཚོ་ཆུང་གིས་ཨ་ཕྱུག་ཏུ་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་བཞིན་པ།
གསུམ། རིག་པའི་གཅེས་ནོར་ཐང་མར་བརྡལ། གྲགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་དགུང་དུ་འཕྱུར།
རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ།
《 གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་》ཞེས་པའི་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་འདིའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྡེ་དགེ་ས་ཁུལ་ལ། དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་གླིང་གི་རྟ་རྒྱུག་སྤྲོ་ཚོགས་དང་། གེ་སར་རྗེས་ཤུལ་འཚོལ་ཞིབ། གེ་སར་གནས་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་སོགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་སོར་འཇོག་བྱས་ཡོད་དེ། ལོ་རེའི་དབྱར་ཁར་ཡུལ་སྡེ་ཚོ་བ་སོ་སོས་གཞི་ཁྱོན་དང་དུས་ཚོད་མི་གཅིག་པའི་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་ཚོགས་སོགས་མང་ཚོགས་ཀྱིས་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་དམངས་སྲོལ་འཁྲབ་སྟོན་དུས་ཆེན་གཉེར་གྱི་ཡོད་ལ། མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་རང་འགུལ་གྱིས་ཡུལ་སྡེའི་རྟ་རྒྱུག་འགྲན་ཚོགས་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ལ་གསོན་ཉམས་མ་ཤོར་བའི་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་བྱ་བཞག་ལ་ཞུགས་བཞིན་ཡོད། རྐང་ཐང་ངམ་ཡང་ན་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ངག་རྒྱུན་ཁྲོད་ཀྱི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་གི་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་སྤེལ་ཡུལ་དུ་གནས་མཇལ་དང་མཆོད་འབུལ། བསང་མཆོད་སོགས་སུ་འགྲོ་བའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད།
དམངས་སྲོལ་བྱེད་སྒོ་འདི་དག་གིས་ས་གནས་དེ་གའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོར་བཅངས་པའི་དད་གུས་མཚོན་ལ། ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་རིང་མོ་འདིའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྲིངས་ཤིང་། རྩྭ་ཐང་གི་གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་མཛད་པའང་ཡིན་ནོ།

སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་རོལ་དབྱངས་དུས་སྟོན་སྐབས་དང་པོའི་འཁྲབ་སྟོན་མི་སྣའི་མཉམ་པར།
སྡེ་དགེའི་གེ་སར་གར་འཆམ་ནི་དུས་རབས་༡༩པར་རྫོགས་ཆེན་དགོན་པ་ནས་དར་བ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་དེ། ཁྲོ་བ་དང་། རྫོགས་ཆེན། ཨ་ཕྱུག་སོགས་སུ་གླིང་སྒྲུང་བཤད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་གེ་སར་གར་འཆམ་དང་གེ་སར་གྱི་ཟློས་གར་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་སྟེ། གེ་སར་རིག་གནས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ནས། རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་གཉིས་ཀའི་ཐད་ལ་དགེ་མཚན་མང་དུ་ཐོབ།
2002ལོའི་ཟླ་6པར། དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱིས་རྒྱལ་ཡོངས་གེ་སར་ལས་དོན་གཞུང་ལས་ཁང་སོགས་ལས་ཁུངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། སྐབས་དང་པོའི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ཕ་ཡུལ་དུ་འཛོམས་པ་ཞེས་པའི་རིག་གཞུང་བགྲོ་གླེང་དང་ཡུལ་དངོས་རྟོག་ཞིབ་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སྤེལ། ཆེད་མཁས་པ་བཅུ་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང་གཞུང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཕྲིན་སྦྱོར་གསར་འགོད་པ་དུ་མ་མཉམ་སྐྱོད་ཀྱིས་དཀར་མཛེས་ཁུལ་གྱི་རྫོང་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་གེ་སར་རིག་གནས་ཐོན་ཁུངས་ལ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་རེད། ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་དང་། མི་དམངས་ཉིན་རེའི་ཚགས་པར། ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་། འོད་གསལ་ཚགས་པར། དབྱང་ཁྲིན་ཚགས་པར། སི་ཁྲོན་ཚགས་པར། དམངས་གསར་ཚགས་པར་ཁང་སོགས་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཞུང་ཕྱོགས་གསར་འགྱུར་གྱི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་དང་། སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཡོངས་གེ་སར་ལས་དོན་གཞུང་ལས་ཁང་གི་དབུ་འཛིན་དབྱང་ཨེན་ཧུང་། ཀྲུང་གོ་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་ཆེན་གེ་སར་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་གི་དབུ་འཛིན་ཝང་ཞེན་ཞན་སོགས་རྒྱལ་ནང་གི་གེ་སར་རིག་གནས་ཆེད་མཁས་པ་བཅུ་བཞི་སྡེ་དགེའི་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་དུ་ཕེབས་པ་དང་། ཡུལ་དེ་ནི་གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་མ་ནོར་བ་ཡིན་པར་གཅིག་གྱུར་གྱི་ངོས་ཟིན་དང་གཏན་འཁེལ་མཛད། ངོས་འཛིན་དང་གཏན་འཁེལ་འདི་ནི་གེ་སར་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ངོས་འཛིན་གཙོ་བོར་གྱུར་ཡོད།
2002ལོའི་ཟླ་7པར། ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གིས་ཆེད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་དགེ་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན་པར་འདོད་ཞེས་པའི་གསར་འགྱུར་ཞིག་སྤེལ་ནས་འཛམ་གླིང་ལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།
ཞིན་ཧྭ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགྱུར་འདིའི་མཇུག་ཏུ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་པར། མང་ཆེ་བ་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དུ་འཁོད་པའི་ནང་དོན་དང་། གནའ་རྫས་རྟོག་ཞིབ་གསར་རྙེད། དམངས་ཁྲོད་ངག་རྒྱུན་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་ནས་ཐག་གཅོད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། 《 གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུང་》ལས་འཁྲུངས་གླིང་དང་། སུམ་པ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་འབྱོར་གྱི《པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་དྲུག་པའི་དྲི་བར་ལན་བསྐྱོན་པ》མཁས་པའི་དབང་པོ་འཇུ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི《 གསུང་རྩོམ་གཅེས་བཏུས》སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ཀུན་ལ་གསལ་བར་མ་ཟད། ད་དུང་ས་གནས་དེ་གའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་དང་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་འབོར་ཆེན་ཞིག་གིས་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ནི་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་ཡིན་པ་གཏན་འཁེལ་བྱེད་ཐུབ་ཡོད་ཅེས་བྲིས་ཡོད།
བོད་ལྗོངས་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིག་ཁང་མི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ་རིག་འཛིན་གྱིས། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་ལས་ཁུངས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཨ་ཕྱུག་ནི་གེ་སར་གྱི་ཕ་ཡུལ་ཡིན་པ་ཤེས་ཀྱི་མེད་ལ། ཁོང་གིས་གེ་སར་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ལོ་བཅུ་གྲངས་བྱས་ཀྱང་། གླིང་གེ་སར་སྡེ་དགེའི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་པའི་ངེས་ཤེས་རགས་ཙམ་ལས་མེད་མོད། ད་ཐེངས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་ལས་གླིང་གེ་སར་གྱི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཨ་ཕྱུག་ཡིན་པ་ཐད་ཀར་ར་སྤྲོད་ཐུབ་སོང་ཅེས་བཤད།
སྐབས་དེའི་རྒྱལ་ཡོངས་གེ་སར་གཞུང་ལས་ཁང་གི་ཀྲུའུ་རེན་དབྱང་ཨེན་ཧུང་གིས། ཉིན་ཤས་རིང་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པར་བརྒྱུད། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོ་འཁྲུངས་ས་སྡེ་དགེ་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་དུ་གཏན་འཁེལ་བྱས་པ་ནི་སྡོམ་ཚིག་ནན་ཏན་ཅིག་ཡིན་ཅེས་བཤད།
2012ལོའི་ཟླ་9པར། དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་མི་སྲིད་གཞུང་གི་ཁྲིད་སྟོན་འོག་དཀར་མཛེས་ཁུལ་ཁམས་པ་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་གཉེར་བའི་གླིང་གེ་སར་གྱི་ཕ་ཡུལ་དུ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་པའི་བྱེད་སྒོ་དེ་སི་ཁྲོན་སྡེ་དགེའི་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་དུ་སྤེལ་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། གེ་སར་ཆེད་མཁས་པ་དང་མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་རྒྱུན་འཛིན་པ་མང་པོ་ལྷན་དུ་འཛོམས་ནས། གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་རྗེས་དེད་ནས་རྗེས་ཤུལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱས་པར་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཚད་ལྡན་དང་། གནའ་ཤུལ། གསོན་ཤུགས་མ་ཡལ་བའི་རྒྱུན་འཛིན་བཅས་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་འགག་རྩའི་བདེན་དཔང་ལ་གཞིགས་ནས། སྡེ་དགེ་ཨ་ཕྱུག་རྩྭ་ཐང་ནི་གླིང་གེ་སར་རྒྱལ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཡིན་པའི་སྡོམ་ཚིག་ལ་ཚན་རིག་རང་བཞིན་དང་ཁུངས་བཙུན་རང་བཞིན་ལྡན་པར་ར་སྤྲད།
ད་ཆ་སྡེ་དགེ་རྫོང་གིས་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་སྟངས་ལས་བརྒལ་ཏེ། རིག་གནས་ཐོན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གནས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་། གེ་སར་དྲན་གསོ་ཁང་དང་། ཆེད་དོན་རྟེན་རྫས་བཤམས་སྟོན་ཁང་། དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་དུས་ཆེན་སོགས་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ། ཞིབ་འཇུག་དང་འགྲེམས་སྟོན། ལྟ་སྐོར། དམངས་སྲོལ་མྱོང་རོལ་བཅས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཐོན་ལས་བསྐྲུན་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་མངོན་གསལ་དོད་པ། ཁོར་ཡུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དམངས་ལ་ཕན་ཞིང་ཀུན་ལ་དགེ་བའི་མངོན་མིན་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོང་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་སྟངས་གསར་པ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཆགས་ཟིན་ལ། གྲོང་གསེབ་ཀྱི་རིག་གནས་ཡུལ་སྐོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་དང་། མི་རིགས་ཀྱི་བརྩེ་སེམས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ་དང་མི་རིགས་ཁག་བར་འགྲོ་འོང་སྤེལ་རེས་དང་མཉམ་འདྲེས་ཟབ་ཏུ་གཏོང་བའི་རིག་གནས་རྟགས་མཚན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
ལོ་ཟླའི་འཕོ་འགྱུར་ཁྲོད་དུ། དཔའ་བོའི་རྟོགས་བརྗོད་རིང་མོ་འདི་གནམ་ཨ་སྔོན་གྱི་རྒྱ་བཅད། ས་དོག་མོའི་ཁོད་བརྒལ་ཏེ། སྡེ་དགེའི་རི་མཐོ་ཆུ་གཙང་གི་གནས་མཆོག་ནས་གངས་ལྗོངས་འཛིན་མའི་ཁྱོན་ལ་ཁྱབ་པ་དང་། བོད་མི་རེའི་ཁ་ན་སྒྲུང་རེ་ཞེས་པ་ལྟར་ཡུལ་འདིའི་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱས་མཐར་འཛམ་གླིང་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར་པའི་ངོ་མཚར་བའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྟོགས་བརྗོད་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད།
མ་འོངས་པར། སྡེ་དགེ་རྫོང་གི་མི་རིགས་ཁག་གི་སྤུན་ཟླ་ཚོས་ཏང་གི་འགོ་ཁྲིད་འོག །གེ་སར་རིག་གནས་དང་དེའི་ཉམས་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དེ་ཁྲག་རྒྱུན་དང་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ཐིམ་པར་བྱས་ཏེ། རྟ་འདོ་བའི་ཡང་སྟེང་ནས། སྦྲ་ནག་པོའི་གཡང་ཁྱིམ་ནས། ཐང་ཆེན་པོའི་ཁུག་སོ་ནས་མུ་མཐུད་དུ་སྒྲུང་རྟ་ངག་ཏུ་གྱེར་དགོས་ལ། འབྲོག་སྦྲ་ནག་ཅན་གྱི་བཞོ་དབྱངས་སྙན་མོ་དང་། རོང་ཤིང་སྒོ་ཅན་གྱི་སོ་ནམ་ངལ་རྩོལ། རི་ཀླུང་གི་བསང་མཆོད་དང་དུས་སྟོན་གྱི་སྤྲོ་འཛོམས་སོགས་སུ་མུ་མཐུད་དུ་གླིང་དཔའ་བོའི་རྟོགས་བརྗོད་འདི་གཏིང་ཇེ་ཟབ། རྒྱ་ཇེ་ཆེ་རུ་སྤེལ་ནས། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་མཉམ་གནས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་པའི་གཅེས་ནོར་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་མ་ཟད། ལོ་ངོ་སྟོང་གི་ལོ་རྒྱུས་སྙན་རྩོམ་ལ་དུས་རབས་གསར་པའི་གསོན་ཤུགས་རྒྱས་པ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་སྣ་མང་རིག་གནས་ལ་རྩ་བ་བརྟན་ཞིང་ལོ་འདབ་རྒྱས་ནས་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་དགུའི་མིག་ལམ་དུ་གཟི་འོད་ལམ་ལམ་དུ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་རེ་བ་དང་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་འདུན་ཞུ་བ་ལགས། །