རྩོམ་སྒྲིག་པའི་གཏམ།
འདིའི་ཁ་བྱང་རྩོམ་སྒྲིག་པས་གསར་དུ་སྣོན་པ་ཡིན། རྩོམ་ཐུང་འདི་ནི་སི་ཏུ་པཎ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་(༡༦༩༩--༡༧༧༤)། མཚན་གཞན་ཀརྨ་བསྟན་པའི་ཉིན་བྱེད་གཙུག་ལག་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་རླུང་ལྟ་གྲགས་པ་དེ་ཡིན། ཁོང་ཨ་ཕྱུག་ཚབ་ཚ་དགོན་དུ་ཐེངས་མང་ཕེབས་ཏེ། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པའི་དབྱར་ཐོག་དེར་ཚབ་ཚ་བླ་མས་ནན་གྱིས་ཡོང་དགོས་ཞུས་པ་ལྟར་ཤར་ཟླའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན། ནམ་མདོར་ཚབ་ཚ་བླ་མ་དཔོན་སློབ་རྣམས་བསུ་བར་འབྱོར། ཞག་ཤས་བསྡད། ཁྲོམ་དབང་བགྱིས། ལྕི་མདའ་སྟེ་གླིང་རྗེ་གེ་སར་འཁྲུངས་པའི་གནས་ཡིན་ཞེས་དང་། ས་ཕག་སྟེ་༡༧༡༩ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་སྒར་པ་ཡར་བཏེག་གླང་ཐིལ་གྱི་ལུང་པའི་སྟོད་ཁ་ཛིན་རོང་ཟེར་བར་བསྡད། མགོན་པོ་བེར་གྱི་བསྙེན་པ་ཁ་གསོ་ཞག་བདུན་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་དང་ཐུགས་དམ་སྐོང་བའི་བཟླས་པ་ཞག་ཁ་ཡར་བཅས་བགྱིས། ངེད་རང་གི་གཅུང་པོ་ཀརྨ་ངེས་དོན་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་ཚབ་ཚ་སྐུ་སྐྱེ་ཡིན་རྒྱུ་བ་དཔོན་སློབ་འགའ་ཞིག་རོང་པ་ཚ་སྐོར་དུ་མེ་ཏོག་བསོད་སྙོམས་ལ་ཐེག་སོང་། ཞེས་རང་རྣམ་དུ་འཁོད་ཡོད། ད་ལྟའི་ཚབ་ཚ་སྐུ་སྐྱེ་དཔལ་རྒྱལ་སྤྲུལ་སྐུ་འདིའི་སྐུ་ཕྲེང་དེ་ཡིན། དགུང་ལོ་༦༣སོན་པ་དབུས་ཕེབས་ལྔ་པའི་སྐབས་རྩེ་ཤོད་དུ་མདོ་མཁར་བ་ཚེ་རིང་དབང་རྒྱལ་དང་། སྐུ་ཞབས་འཕགས་པ་ལྷ་བཅས་འདུ་འཛོམ་སྐབས། མདོ་མཁར་བས་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེར་དྲི་བ་རྩོད་པ་སྦྲགས་མ་ལྟ་བུའི་ལན་དུ་སི་ཏུ་པས་འཛམ་གླིང་སྐྱེས་བུ་དོན་འགྲུབ་དང་། དཔའ་ཐུལ་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་གནས་སུ་ཡོད་པ་བདེན་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཡིན་ཟེར་བ་ཁོ་ནས་མི་འཐུས། ཡིན་ན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དགོས་ཞེས་པ་ལ་གཤམ་གྱི་དྲིས་ལན་བཏབ་པའོ། །མདོ་མཁར་བའི་འདུ་འཛོམ་སྐབས་ཀྱི་སི་ཏུའི་དྲིས་ལན་དག་འབྲུག་ཁམས་སྤྲུལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་ཉི་མས་(༡༧༣༠--༡༧༧༩)ཆོས་ཀྱི་འབེལ་གཏམ་ཕྲན་ཙམ་བྲིས་པ་པུ་ཎཡྱེ་སིདྡྷིཏྟུ་དགེ་ལེགས་འཕེལ། ཞེས་མཚན་དུ་བཀོད་དེ་སྐྱེ་བདག་ཅེས་པ་ལྕགས་མོ་ལུག་གི་ལོ་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༧༦༣ལོའི་ཟླ་ཚེས་ལ་ལྷ་སྟེང་གི་གདན་ས་ཆེན་པོ་ནས་སྤེལ་བ་མངྒ་ལཾ། ཞེས་པ་ལས་ཁོ་བོས་ཟུར་དུ་བཀོད་པ་འདིས་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་གེ་སར་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་མཁན་མང་པོའི་བློ་སྒོ་ཕྱེས་དང་འབྱེད་བཞིན་པའོ། །
གླིང་གེ་སར་རམ། འཛམ་གླིང་སྐྱེས་བུ་དོན་འགྲུབ་དང་། དཔའ་ཐུལ་སུམ་ཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། དངོས་གནས་སུ་ཡོད་པ་བདེན་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷ་གཟིགས་རླངས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུད། བྱང་ཆུབ་འོད་ཟེར་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པར་ལུང་གི་ཟིན་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལ་གཏེར་གྱི་ཁ་བྱང་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་གེ་སར་ལ་སྤྲད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏེར་ནས་སྤྱན་དྲངས་པ་ལ། ཐུགས་དམ་བསེ་རུ་མར་གྲགས་ཤིང། ཆོས་རྒྱལ་གདུང་རྒྱུད་རིམ་ཅན་གྱི་ཐུགས་དམ་མཛད་ཅིང་གཅེས་པར་བཟུང་བ་ལས། ཕྱིས་ཆོས་རྒྱལ་གདུང་རྒྱུད་ཀྱི་མཐའ་སྣེའུ་གདོང་རྒྱལ་པོ་འདས་ནས་རབས་ཆད་པའི་དུས་སུ། དེའི་བདག་མོའི་ཐུགས་དམ་བསེ་རུ་མའི་དཔེ་རྗེ་དྲུང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་བ་ད་ལྟ་གར་ཡོད་རྩད་མ་ཆོད་ཅིང་། གཞན་ཡང་བྱང་རྟ་རྣར་གླིང་གི་ཕ་འབུམ་སུམ་ཅུའི་ནང་ཚན་དཔོན་ཆུང་སྣང་ངུའི་འབུམ་དངོས་སུ་མཐོང་བར། དེ་དག་གི་དཀར་ཆག་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་ཁུངས་དག་སུ་སྣང་ལགས། དེའི་ལོ་རྒྱུས་འཆད་པའི་སྒྲུང་ལའང་སྔོན་དུས་ཡུལ་གྲུ་སྟོད་སྨད་རྣམས་སུ་རང་བབ་རྡོལ་སྐྱེས་སུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་གནམ་མཚོའི་ཕྱོགས་སུ་བྱུང་བ་ཞིག་གིས་ནུབ་ཁ་བ་ཐུལ་ཙམ་བབ་པའི་དུས་སུ་ནང་དུ་སྒྲུང་བཤད་པས། ནངས་པར་ཕྱི་རོལ་དུ་རྟའི་རྨིག་རྗེས་ཀྱི་ཁྲིག་སེ་གང་བ་དང་། ཡང་སྡེ་དགེའི་ཕྱོགས་སུ་བླ་མ་བསོད་ནམས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡིད་ལྷུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལུང་པ་སྟོང་པར་ཡོད་སྐབས། སྔར་གླིང་གི་དུས་སུ་ས་འདི་ལ་མིང་འདི་ལབ་པ་ཡིན་ཟེར་བ། གཞན་གྱི་མ་ཐོས་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ས་མིང་དེ་ལྟར་ཐོག་པ་དང་། རྒྱུས་མེད་པའི་སྦས་ལུང་ཆེན་པོ་ཞིག་རྙེད་པ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་མཁས་པ་མང་དུ་བྱུང་འདུག་ཀྱང་། འདྲ་ལ་འདྲ་མིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་འབྱུང་གི་འདུག་སྟེ། དཔེར་ན། གནམ་མཚོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲུང་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཞ་ལུ་དཀར་པོ་ལ་གླིང་གི་རྒོད་པོ་པ་ལ་ཟེར་བ་དང་། བདུད་ཀླུ་བཙན་ལ་བདུད་ཨ་ཆུང་ཞེས་འབོད་པ་ལྟ་བུའི་མིང་ཡང་མི་འདྲ་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ལ་མི་མཚུངས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་ལ། དེང་སང་དེ་ལྟ་བུའི་མཁས་པའང་གཏན་ནས་མི་འདུག་ལ། ལོ་རྒྱུས་འཆད་པ་དངོས་འགལ་དུ་འགྲོ་བ་མང་དུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ཕབ་པའི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་བཤད་ཤེས་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་ཏི་སེ་ཀིའི་ཤེལ་རྫོང་། འབབ་རོང་ཕུབ་རྫོང་ཕབ་པའི་ལོ་རྒྱུས་གཉིས་འཆད་ཤེས་པ་དཀོན་ཤིང་། ཤེས་ན་མཁས་པར་བརྩིའོ། །ཞེས་གསུངས།